Het kán speelgoed zijn, maar stel dat het niet zo is

De laatste nachten worden boven gevoelige plaatsen in Parijs drones gesignaleerd. Ze worden serieus genomen, want vliegen boven de stad is strafbaar. Niemand weet wie het doet.

Parijs van boven. In het midden staat de Eiffeltoren. Beeld Google Earth

De Franse autoriteiten tasten in het duister over de herkomst van de drones die de laatste nachten boven gevoelige plaatsen in Parijs zijn gesignaleerd. De op afstand bestuurbare speelgoedtoestelletjes zouden volgens regeringswoordvoerders weliswaar geen gevaar opleveren, maar vliegen boven Parijs is strafbaar. Justitie is een onderzoek begonnen naar het „met een luchtvaartuig overvliegen van verboden zones”.

Anderhalve maand na de aanslagen in Parijs zijn de Franse veiligheidsdiensten nog altijd in opperste staat van paraatheid. Dat middenin de nacht de overvliegende apparaten op zoveel verschillende plaatsen konden worden opgemerkt, heeft daar direct mee te maken: het zijn de bij kwetsbare plaatsen ingezette soldaten en politieagenten die de toestellen hebben gezien. Maar pogingen om de piloten te vinden, draaiden op niets uit.

50 tot 80 centimeter lang

De eerste drone werd in de nacht van maandag op dinsdag gesignaleerd boven de Amerikaanse ambassade in hartje Parijs. Het apparaat zou vervolgens de Seine zijn overgestoken en richting de Invalides zijn gevlogen. Politieagenten die lopend de achtervolging inzetten, schatten vanaf de grond de grootte op 50 tot 80 centimeter, de maat van een speelgoedexemplaar waarvoor geen speciale vergunning nodig is. Hij zou op 100 tot 300 meter hoogte hebben gevlogen.

Later in de nacht werden drones opgemerkt bij het Elysée, het presidentieel paleis van François Hollande, bij het parlement, rond de Eiffeltoren en, helemaal aan de andere kant van de stad, boven Place de la Bastille. In de nacht van dinsdag op woensdag zijn drones gezien boven de Seine en de Parijse ringweg, de Périphérique.

Regeringswoordvoerder Stéphane Le Foll zegt zich „geen zorgen” te maken, maar de drones tegelijkertijd „zeer serieus” te nemen. Wie met een drone een strategische plek overvliegt, riskeert in Frankrijk een gevangenisstraf van één jaar en een boete van maximaal 75.000 euro.

Le Foll wees er gister op dat soortgelijke incidenten zich ook hebben voorgedaan in Berlijn, waar een drone boven het kantoor van bondskanselier Merkel zou hebben gevlogen, en in Washington. Eind januari stortte een speelgoeddrone neer in de tuin van het Witte Huis. Daar bleek later een dronken inlichtingenagent achter te zitten. Net als in Frankrijk hadden ook daar de radars het laagvliegende toestel niet opgemerkt.

Maar het is niet voor het eerst dat Frankrijk in de ban is van drones. In januari vloog ook al eens een toestel over het Elysée en, een week later, over de basis voor nucleaire onderzeeërs in Brest. Half oktober werd het land opgeschrikt door een reeks incidenten met drones die boven kerncentrales vlogen. Omdat toen gelijktijdig op ver uiteen liggende plaatsen gevlogen werd, spraken deskundigen van gecoördineerde acties.

Te klein voor explosief materiaal

Dat zou volgens criminoloog Christophe Naudin van de Université Paris-II nu ook het geval zijn. „Wij hebben hier zonder enige twijfel te maken met een organisatie die de middelen van de Franse inlichtingendiensten probeert te testen”, zei hij in de krant Le Figaro. In het televisieprogramma Le Grand Journal relativeerde luchtvaartspecialist Gérard Feldzer het acute gevaar: dit soort kleine toestellen kan geen explosief materiaal dragen.

Maar bij gebrek aan informatie gaat het speculeren door. Zijn het eenvoudige criminelen? Hobbyisten die mooie filmpjes van Paris by night willen ? Grappenmakers? Of zoeken terroristen een nieuw doelwit voor een aanslag? Dat laatste spoor is „niet totaal verworpen, maar a priori uitgesloten”, zei een anonieme justitiële bron tegenover persbureau AFP.