Johann Sebastian Bach als therapeut

Een van de geïnterviewden uit Erbarme dich, over de fascinatie van diverse kunstenaars voor Bachs Matthäus-Passion, noemt Bach een therapeut. Het samen wenen tijdens het luisteren naar de vele koralen en aria’s biedt troost.

Ook elders lijkt Erbarme dich een nieuwe aflevering van Wim Kayzers legendarische tv-programma Van de schoonheid en de troost. Regisseur Ramón Gieling stelt zelfs enkele Kayzer-achtige vragen: zit er schoonheid in verdriet? Aan de zieke dirigent Pieter Jan Leusink vraagt hij of die bang is om dood te gaan. De arts die Leusink bezoekt, rept over zijn ziekte als het kruis dat hij moet dragen – het lijden van Christus is nooit ver weg in de gestileerde documentaire.

De belichting van een in de studio nagebouwde vervallen kerk waar gerepeteerd wordt is clair-obscur, de kleurstelling monochroom; trage camerabewegingen rijden van rechts naar links of andersom en geïnterviewden kijken rechtstreeks in de camera.

Gieling laat een stel daklozen de repetities van Leusinks Bach Koor en Orkest bijwonen. Hun aanwezigheid lijkt een beetje een gimmick – ze lijken vooral te genieten van de gratis broodjes – totdat Gieling ze laat poseren als de zwervers uit Buñuels Viridiana (1961): dakloze discipelen tijdens het Laatste Avondmaal. Het is het zwakste deel van de film.

Wat bij Buñuel nog een provocerend statement was, is verworden tot zwervers misbruikende, nietszeggende kitsch.