Het wordt een gevecht tegen jongens onder de 18

De VS lekten hun plan voor de grote slag met IS bij Mosul. Het Iraakse leger moet het uitvoeren, maar is wankel. IS bereidt zich voor met kindsoldaten.

Een gepland offensief om de Noord-Iraakse stad Mosul te heroveren op de terreurgroep Islamitische Staat (IS) leidt tot ruzie tussen Irak en de Verenigde Staten. Vorige week lekten details over de plannen uit naar The New York Times. Dit leidde tot kritiek van de Iraakse regering: waarom je kaarten tonen aan de vijand?

De slag om Mosul wordt een cruciale test voor de strategie van de VS om IS terug te dringen. Met een miljoen inwoners is Mosul de grootste stad die IS in handen heeft. De stad en de omringende provincie Nineveh zijn van groot belang voor de export van olie en vormen een toegangspoort tot het oosten van Syrië, waar IS ook grote gebieden onder zijn gezag heeft.

Het Iraakse leger kan dit niet aan

De contouren van het offensief tekenen zich langzaam af. Voor de herovering van de stad zijn volgens de VS 20.000 tot 25.000 Iraakse militairen en Koerdische strijders nodig. De kern wordt gevormd door vijf ervaren brigades van het Iraakse leger, die enkele weken extra training krijgen van de VS. Het offensief is gepland voor april of mei. Lokale troepen proberen de aanvoerlijnen van IS naar Mosul af te snijden.

„Het leger moet de timing van een offensief niet prijsgeven”, zei de Iraakse minister van Defensie zondag. „Dit is een stadsoorlog te midden van burgers. Het is erg belangrijk de tijd te nemen om een nauwkeurig plan te smeden voor deze strijd.”

Er zijn sterke twijfels of het Iraakse leger wel op tijd is opgebouwd. Toen IS vorig jaar met ongeveer 1.000 man Mosul binnenviel, namen 30.000 Iraakse militairen simpelweg de benen – ondanks de miljarden dollars die de Amerikanen en Britten hadden uitgegeven aan hun training en bewapening. Militaire experts denken dat het nog maanden zal duren voordat het Iraakse leger grote gevechtsoperaties aankan.

Het lekken van de plannen lijkt eveneens bedoeld om Bagdad aan te sporen met een doortimmerde strategie te komen en Iran te waarschuwen dat het de strijd niet kan dicteren. Shi’itische milities die worden gesteund door Iran gaan op dit moment voorop in de strijd en begaan grove misdaden tegen sunnitische burgers. Dit wakkert de sektarische haat in Irak verder aan.

De bevolking is bang voor iedereen

De VS zeggen dat de plannen naar buiten zijn gebracht om het moreel van IS te breken en de bevolking van Mosul aan te sporen in opstand te komen. De kans dat dit laatste gebeurt, is klein. De grotendeels sunnitische bevolking vreest de shi’itische troepen van de regering. Daarbij houdt IS de bevolking onder de duim met strikte regels en wrede straffen. Zelfs het gebruik van mobieltjes is verboden op straffe van dertig zweepslagen.

Ook de VS worstelen met de te volgen strategie. Mosul wordt naar schatting door 1.000 tot 2.000 jihadisten onder controle gehouden. Zal IS voorafgaand aan het offensief versterkingen sturen en zich ingraven? Of zullen de jihadisten uitwijken naar Syrië en Mosul plaveien met bommen en boobytraps om zoveel mogelijk slachtoffers te maken?

IS dwingt kinderen om te vechten

Het lijkt erop dat Islamitische Staat zich voorbereidt op een zware strijd. De groep dwingt nu ook jongens onder de achttien om te vechten. Ze krijgen training in stadsguerrilla.

Iraakse bouwbedrijven worden ingehuurd om versterkingen aan te brengen. IS schreef zelfs een aanbestedingsprocedure uit voor de aanleg van loopgraven rond de stad. Het winnende bedrijf kreeg 4.000 dollar voor elke kilometer aangelegde loopgraaf.

IS probeert intussen zijn tegenstanders op afstand te houden. Zo voerden de extremisten enkele weken geleden een aanval uit op Erbil, de hoofdstad van de autonome Koerdische regio in Irak. De aanval was bedoeld om de Koerden bezig te houden met de verdediging van hun hoofdstad.