Wat hebben de Grieken allemaal aan hun schuldeisers beloofd?

Keurig op tijd landde het lijstje met Griekse hervormingsplannen gisteravond laat op de deurmat in Brussel. Maar wat willen de Grieken allemaal veranderen?

Een Griekse en een Europese vlag weerspiegelen in een regenplas voor het parlementsgebouw in Athene. Foto EPA / Simela Pantzartzi

Keurig op tijd landde het lijstje met Griekse hervormingsplannen gisteravond laat op de deurmat in Brussel. De voorstellen – 64 punten verdeeld over zes A4’tjes – hebben de Europese ministers van Financiën er inmiddels van overtuigd dat een nieuwe lening aan Griekenland geen weggegooid geld is. Wat willen de Grieken allemaal veranderen?

Persbureau Reuters kreeg de door de Griekse minister van Financiën Varoufakis ingediende plannen in handen en zette ze online. Na een telefonische vergadering hebben de eurolanden vanmiddag hun fiat gegeven op de plannen. Het IMF en de ECB zijn nog wel kritisch.

De Grieken vatten hun plannen samen in vier hoofdstukken: overheidsfinanciën, financiële stabiliteit, bevorderen van economische groei en de aanpak van de “humanitaire crisis” in Griekenland:

Overheidsfinanciën
Griekenland wil de overheidsfinanciën gezonder maken: door de inkomsten te vergroten, geld efficiënter te besteden, de pensioenuitgaven te verlagen en corruptie aan te pakken:

1. De inkomsten
Het innen van belastingen vormt een grote uitdaging voor de nieuwe regering in Griekenland. Lange tijd gold het ontlopen van de fiscus namelijk als een “nationale sport”, als je The Economist tenminste mag geloven. Griekenland heeft nu toegezegd het belastingenstelsel fors te hervormen.

2. De uitgaven
De Griekse regering wil dat als er dan meer belasting wordt binnengehaald, de overheid daar efficiënter mee omspringt. Of het nu om onderwijs, transport of defensie gaat, alle uitgaven moeten tegen het licht worden gehouden. Geld dat slecht besteed wordt, moet een nieuwe bestemming krijgen. Ook lokale overheden moeten zorgvuldiger met geld omgaan.

3. De pensioenen
Het moet minder gemakkelijk en aantrekkelijk worden om vroeg met pensioen te gaan. Door gaten in de wet en financiële prikkels haalt een “uitzonderlijke hoeveelheid” Grieken nu de pensioenleeftijd van 65 jaar niet, zo schrijft de regering. De regering wil daaraan nu een einde maken, omdat het grote aantal vervroegde pensioenen een zware wissel trekt op de kas van pensioenfondsen.

4. Bureaucratie en corruptie
De strijd tegen corruptie in Griekenland wordt voor “een nationale prioriteit”. Zo moet het smokkelen van tabak en brandstof worden aangepakt en moet witwassen worden uitgebannen. De regering wil zichzelf hiervoor een richtbedrag opleggen. Om de ‘vriendjespolitiek’ aan banden te leggen, wordt bijvoorbeeld het mes gezet in het budget voor speciale uitgaven voor topambtenaren, moet de financiering van politieke partijen transparanter en komt er een register voor nevenfuncties.

Financiële stabiliteit
De Griekse regering koppelt de financiële stabiliteit van het land in hun beleidsmaatregelen duidelijk aan sociale eerlijkheid.

1. Terugbetalingsregelingen
Een speciaal lemma gaat over terugbetalingen van bijvoorbeeld belastingschulden. Dat moet bevorderd worden, maar de regering wil daarbij een duidelijk onderscheid maken tussen mensen die betalingen ontduiken, en mensen die niet kúnnen betalen.

2. Bankensector
Banken moeten beter worden gemanaged en gezonder worden, maar daarbij opnieuw zonder de sociale problemen van mensen met schulden uit het oog te verliezen. Zo moeten slechte leningen kunnen worden afgeschreven (waardoor schulden dus worden kwijtgescholden) en moet worden voorkomen dat mensen uit hun enige huis worden gezet.

Bevorderen van economische groei
1. Het privatiseren van staatseigendommen
De Griekse regering hoopt investeringen aan te trekken, zonder dat alle staatseigendommen worden geprivatiseerd. Privatiseringen die door de vorige regering in gang zijn gezet, worden niet teruggedraaid. Nieuwe plannen om nog meer overheidsbedrijven te verkopen worden echter wel tegen het licht gehouden. De regering streeft voortaan naar ‘publiek-private’-samenwerking, zodat de regering nog wel geld binnenhaalt, burgers gebruik kunnen blijven maken van diensten van overheidsbedrijven, maar private bedrijven wel worden verleid te investeren.

2. De arbeidsmarkt
De Grieken horen al lang de oproep van de schuldeisers om arbeid flexibeler en minder duur te maken. In de plannen belooft de Griekse regering toch om onderzoek te doen naar best practices uit andere landen, en wordt beloofd om ‘gefaseerd’ te kijken naar lagere lonen. Om langdurig werklozen aan het werk te krijgen introduceren de Grieken sectorplannen à la Asscher, om werklozen op te leiden en tijdelijk banen aan te bieden.

3. Gelijke kansen en rechten
De Griekse regering wil een gelijk speelveld creëren voor bedrijven en burgers. Zo wil de regering kartelvorming aanpakken en onnodige regels schrappen. Ook moet het rechtssysteem beter worden georganiseerd.

De leefomstandigheden van Grieken
De linkse partij Syriza kwam in Griekenland aan de macht met de belofte om de sociale gevolgen van de economische crisis en door de trojka opgelegde maatregelen aan te pakken. De regering belooft nog steeds de oplopende armoede aan te pakken, maar wel met de voor de schuldeisers ‘geruststellende’ belofte om dit niet ten koste te laten gaan van de overheidsfinanciën. De regering onderzoekt de invoering van een minimuminkomen voor iedereen, de introductie van een speciale ID-kaart om voedselbonnen op te kunnen halen en gebruik te kunnen maken van zorg.