De kijkers zappen pas weg als ‘gekrakeel’ van politici begint

Het Nieuwsuurdebat trok gisteren 738.000 tv-kijkers. Soms zapten ze weg. „Bekvechtende politici drukken de kijkcijfers.”

Het tv-debat van Nieuwsuur in de Eerste Kamer, in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 18 maart Foto MARTIJN BEEKMAN / ANP

Er was één ding dat níet tegenviel bij het eerste lijsttrekkersdebat in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen op 18 maart. Dat was het kijkcijfer: het Nieuwsuurdebat (NPO2) trok gisteren 738.000 belangstellenden.

Op Twitter – voor zover dat representatief is – was de stemming duidelijk. Daar werd in vele tweets gevarieerd op het oordeel: ‘het slechtste politieke debat ooit’. Toch hielden de kijkers vol bij het debat tussen de acht grootste fractieleiders in de Eerste Kamer. Dat blijkt uit een analyse van René van Dammen van de NPO.

Van Dammen analyseert kijkcijfers voor de publieke omroep. Een programma als Nieuwsuur ontvangt dagelijks een kijkcijfergrafiek waarin de redactie per minuut kan volgen hoeveel mensen er naar het programma keken en op welk moment ze wegzapten. De informatie daarvoor wordt aangeleverd door de 1.235 kijkcijferkastjes van de Stichting Kijkonderzoek (SKO).

Ruim 700.000 kijkers voor een lijsttrekkersdebat zonder gezichtsbepalende politici is „gewoon goed”, zegt Van Dammen. „Zeker voor een uitzending met maar één onderwerp: politiek.” Op een reguliere maandagavond haalt het actualiteitenprogramma ongeveer net zoveel kijkers.

Het debat van gisteren was de eerste in een reeks. RTL (5 maart) en de NOS (17 maart) komen in de aanloop naar de verkiezingen met nog twee televisiedebatten met de lijsttrekkers van de Tweede Kamer. Een gemiddeld lijsttrekkersdebat met landelijke kopstukken trekt volgens Van Dammen minstens een miljoen kijkers.

Hoe hebben de 738.000 kijkers zich gisteren gedragen? De piek in het begin van de uitzending is normaal: Nieuwsuur begint altijd met een kort overzicht van het nieuws, daarna haakt een deel van de kijkers af. „Die zappen niet, maar zetten de televisie uit”, zegt hoofdredacteur Joost Oranje. Het doel elke avond: de kijkers zo geboeid houden dat ze niet naar bed gaan.

In het debat gisteren werden vier onderwerpen behandeld: terrorisme, zorg, windenergie en werk. „We kozen bewust landelijke kwesties die ook in de provincies spelen”, zegt Oranje. „Je ziet dat de Eerste Kamer heel erg Tweede Kamer aan het spelen is.” Het onderwerp windenergie (dat duurde van 22.29 uur tot 22.39 uur) kostte Nieuwsuur 160.000 kijkers, duidelijk te zien in de grafiek. Ook het „gekrakeel” van de politici tijdens het slot van de uitzending joeg veel kijkers weg. Van Dammen: „Dat zie je vaker. Politici die bekvechten is niet goed voor de kijkcijfers.”

Wat doorgaans goed werkt om kijkers geboeid te houden: niet te veel zware onderwerpen na elkaar, uitleg bij het nieuws. En vooral: het tempo erin houden, zegt Oranje. Dat doet Nieuwsuur door items ‘op te knippen. Zo wordt bijvoorbeeld een reportage afgewisseld met een studiogesprek.

Om snelheid te houden in de uitzending van gisteren moesten de lijsttrekkers in het begin van elk debat in 20 seconden hun punt maken. Was dat niet wat weinig? „Zo breng je het debat op gang”, zegt Oranje. „Voor je het weet zijn politici weer minutenlang aan het woord. Iedere politicus moet in 20 seconden zijn punt kunnen maken.”