Brieven

Voor codes zijn alfa’s nodig

Onder de titel Hollywoods historische minachting ergert Jan Kuitenbrouwer zich aanstekelijk aan het onrecht dat de film The Imitation Game doet aan de historische figuur van Alan Turing.

Hij had daaraan de al even ergerlijke en goedkope stereotypering van wetenschap in diezelfde film nog kunnen toevoegen. De film-Turing kent geen Duits – en lijkt dat ook een bespottelijke functie-eis te vinden – hij ontslaat de ‘waardeloze taalkundigen’ en uiteindelijk claimt hij triomfantelijk dat het enige Duits dat nodig was om de code te breken ‘Heil Hitler’ was geweest. Codes kraken is kennelijk een kwestie van wiskundigen en uitvinders van technologie.

In werkelijkheid zit het uiteraard anders. Turing kende wel degelijk Duits en was meermalen in Duitsland geweest, maar inderdaad: het begrijpen van de teksten moest hij grotendeels aan anderen overlaten. Taalkundigen hebben met hun kennis van bijvoorbeeld Duits en Japans een geweldige bijdrage geleverd aan het breken van codes. Wie een code omzet in een taal die hij niet begrijpt, heeft niet alleen niets bereikt, maar kan zelfs niet eens weten of de code wel gekraakt is. Alfa en beta: allebei noodzakelijk. En ga er maar vanuit: ‘heil Hitler’ is nooit genoeg.

Hoogleraar Grieks, Universiteit Leiden

ICT-consultants

Ivo wil niet gepakt worden

In 2008 interviewde ik Ivo Opstelten – toen burgemeester van Rotterdam – voor het boek De onvergetelijke leraar. Hij vertelde dat hij in zijn schooltijd regels niet altijd even serieus nam: „Je mocht ook in mijn tijd niet spieken, maar dat heb ik dus wel gedaan. […] Maar het spieken als zodanig keur ik niet af. Je moet alleen zorgen dat je niet gepakt wordt.” Tegen die laatste eigen regel lijkt Opstelten bij het inhuren van ICT-consultants (21/2) flink te hebben gezondigd. Je zou nu dus verwachten dat Opstelten zelf een vorm van strafwerk of sancties gerechtvaardigd vindt. We wachten af.

Harm Peter Smilde

Internationale organisaties

Geen opbouw AOW

Als je in Nederland woont, dan bouw je AOW op. De AOW is een zelfstandig en individueel recht van alle Nederlandse ingezetenen. Het doet er niet toe of je werkt of met wie je samenwoont. Helaas zijn er flinke haken en ogen die afbreuk doen aan deze helderheid gelijkheid. Ga je werken voor een internationale organisatie in Nederland, zoals het Joegoslaviëtribunaal, Internationaal Strafhof, OPCW, Europol of Eurojust, dan bouw je geen AOW op en mag je geen Nederlandse zorgverzekering afsluiten. Hier zit een zekere logica in. De gevolgen van een dienstbetrekking bij zo’n internationale organisatie gaan echter veel verder.

De Nederlandse gezinsleden van zo’n werknemer zijn ook uitgesloten van de volksverzekeringen tenzij ze in Nederland werken of een uitkering ontvangen. De getroffen gezinsleden zijn enkele honderden Nederlandse tieners, huisvrouwen en huismannen. Maar ook EU-burgers en verblijfsvergunninghouders worden gedupeerd.

Staatssecretaris Klijnsma heeft toegegeven dat het ontbreken van AOW-opbouw voor deze groep ingezetenen problematisch is. Toch is zij niet bereid om het voortouw te nemen om deze AOW-problematiek op te lossen. Haar standpunt dat iedere internationale organisatie afzonderlijk het initiatief mag nemen hiertoe is niets minder dan een zwaktebod. Den Haag mag wel pretenderen de juridische hoofdstad van de wereld te zijn, dit mag beslist niet ten koste gaan van de sociale zekerheidsrechten van Nederlandse ingezetenen.

Fraser McIlwraith President UN-

ICTY/MICT Staff Union, Den Haag

Anne Frank

Al veel eerder Duitse films

„Dat zou best wel eens kunnen kloppen,” aldus Hans Beerekamp over de claim van de Duitse zender Das Erste dat hun film Meine Tochter Anne Frank die eerder vorige week is uitgezonden de eerste Duitse film is over het Achterhuis (Eindelijk een Duitse film over Anne Frank, 19/2).

Maar het klopt dus niet. Al in 1958 verfilmde de DDR-televisie het dagboek met Kati Szekely, die de rol van Anne al jarenlang in het theater had gespeeld. Datzelfde jaar maakte de DEFA in een regie van Joachim Hellwig een documentaire van 18 minuten, Ein Tagebuch für Anne Frank. Na een beknopt overzicht van haar leven, zoals dat ook via het dagboek wereldberoemd werd, richt die laatste film zich vooral op wat Anne niet meer heeft kunnen opschrijven: de razzia in Amsterdam, Westerbork, Auschwitz, Bergen-Belsen. De film is bovenal een aanklacht tegen de West-Duitse omgang met het oorlogsverleden. Met naam, toenaam en toenmalige adres worden de bevelhebbers geout die op de genoemde plekken verantwoordelijk waren voor het lot van Anne en haar medegevangenen maar eind jaren vijftig vrij rondliepen in West-Duitsland. De documentaire is als ‘extra’ te vinden op de DVD van Sterne, een bekroonde Holocaustfilm van Konrad Wolf uit 1959. Eind deze maand zou er via www.cine-holocaust.de een nieuw overzicht van alle Holocaustgerelateerde films online komen.

Geert Buelens hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde, Universiteit Utrecht

Feyenoordhooligans

Italië is diep gekwetst

In Nederland wordt niet begrepen dat de Italianen, alle Italianen, tot in hun diepste ziel gekwetst zijn.

Voor een Italiaan verdient cultuurgoed alle respect. Het aanzien van Nederland is ernstig geschaad. Wat de meeste Italianen voorspelden komt uit: de Nederlandse overheid betaalt geen eurocent.

Dat de Nederlandse koning helemaal niet heeft gereageerd, bevestigt de nutteloosheid van dit instituut in de ogen van veel Italianen. De privé-initiatieven kunnen een deel van de schande wegnemen, maar de reactie van de Nederlandse overheid blijft beschamend.

Albert Koopman

Correcties en aanvullingen

Kieft uitgave Bezige Bij

Ewoud Kiefts Oorlogsenthousiasme. Europa 1900-1918 (Boeken, 20/2) is een uitgave van De Bezige Bij.

Digitale oplage

In Belgen geloven wel in kranten (Opinie, 20/2) is de oplage enkel geïllustreerd met cijfers van de papieren krant. Inclusief digitale abonnees had NRC Handelsblad in 2014 een totale betaalde oplage van 184.588. Doordeweeks had nrc.next er 52.008.