Wat V&D van Sligro kan leren

Hoe Sligro de lonen verlaagde zonder in aanvaring te komen met de vakbonden

De rechter zou vanmiddag uitspraak doen over de vraag of V&D de salarissen mag verlagen. Dat het ook anders kan, bewees Sligro: 400 werknemers van de Emté-supermarkten (onderdeel van Sligro) hebben vorig jaar een gesprek gehad met „financiële consequenties”, blijkt uit het jaarverslag. Waarom hebben we daarover geen boze werknemers gehoord? Vier lessen voor V&D.

1 Wees er op tijd bij

Levensmiddelengroothandels en supermarkten als Emté (6.100 werknemers, 946 miljoen euro omzet) hebben zulke lage marges, dat ze daar „heel strak op sturen”, zegt Sligro-woordvoerder Wilco Jansen. Ze meten dagelijks „wat er langs de kassa komt” en kennen hun kosten precies. Ongeveer de helft ervan zit in salarissen. Dus als de omzet een beetje tegenvalt, zijn ze er snel bij om te kijken waar de uitgaven omlaag kunnen.

2 Regel het individueel

Achthonderd werknemers van Emté die met de reorganisatie te maken hadden, kregen in een persoonlijk gesprek een toelichting. Bij de 5.000 V&D-werknemers ging dat heel anders: hun werd half januari medegedeeld dat ze per 1 februari moesten inleveren, op dezelfde dag dat er een persbericht over naar buiten ging. Bij Emté kregen de werknemers in het persoonlijke gesprek een aantal opties, zoals een stapje terug zetten, overplaatsing naar een ander filiaal of solliciteren op de eigen baan. Sligro schrijft erover: „De medewerkers accepteerden de argumenten die aan deze beslissing ten grondslag lagen. Wat moet moet, maar wel altijd persoonlijk en op sociaal verantwoorde wijze.”

Ook individueel kan zo’n maatregel snel gaan: vakbondsbestuurder Kitty Huntjens (CNV) hoorde vorig jaar september voor het eerst van Emté-werknemers dat dit speelde. Toen zij in oktober om opheldering vroeg, waren de loonmaatregelen al bezegeld. Geen vakbond voor nodig.

3 Bezuinig creatief

Een reorganisatie is vaak beter uit te leggen dan een loonoffer. Emté’s consumentenomzet daalde vorig jaar gemiddeld 0,7 procent, bij andere supermarkten groeide de omzet. Daar kwam bij dat Emté (een samenvoeging van verdwenen ketens als Edah en Sanders) per winkel sterk verschillende kosten had. Sommige hadden relatief veel chefs. Dus als er moet worden bezuinigd, is het goed uit te leggen dat dat daar gebeurt.

In een kleine winkel kan de groente- en fruitchef er bijvoorbeeld best het brood bij doen. Het aantal kaderfuncties per winkel werd afhankelijk van de omzet: bij kleine winkels minder management.

4 Zet kleine stapjes

Bezuinigen kan ook langzaam. Sligro vindt de regeling met de chefs geen voorbeeld van loonsverlaging. „Links en rechts heeft het wel kostenvoordeel opgeleverd”, zegt woordvoerder Jansen. Maar voor veel mensen is wél het loon bevroren. Zo bespaart Sligro in de toekomst. Het salaris van chefs die een stapje terug moesten doen, werd gesplitst. Wie in functie omlaag is gegaan, krijgt voortaan naast het cao-salaris een toeslag om het verschil te compenseren. In het begin maakt dat weinig uit. Maar die toeslag stijgt niet mee met de salarissen. En dat kan optellen, als collega’s wel elk jaar 2 procent extra krijgen.

Nog een trage bezuiniging: werknemers overplaatsen. Daarvoor krijgen ze een reisvergoeding van 19 cent per kilometer. Maar ook daar heeft Emté het slim aangepakt. Huntjens van CNV: „Die vergoeding wordt na het eerste jaar minder.” Volgens Sligro gaat het bij de reiskosten om „maatwerk”.