President Poetin houdt er z’n eigen strategie op na

Obama heeft de selfiestok, Poetin heeft ‘trollen’. De Russische president betaalt honderden mensen die pro-Russische berichten op sites van westerse media plaatsen.

Foto RIA NOVOSTI/Reuters, bewerking NRC

Stel je voor: je bent werkloos en komt een vacature tegen voor een fulltime baan. Het salaris is uitstekend, indrukwekkende diploma’s en cijferlijsten zijn niet nodig en het werk is eenvoudig: simpele berichten achterlaten op nieuwssites en sociale netwerken. De enige voorwaarde is dat je daarin het standpunt van je regering moet uitdragen. Kies maar: iedere maand geld op je rekening, of verder zoeken tussen de schaarse vacatures.

In Rusland vonden honderden werkzoekenden de afgelopen twee jaar zo een baan. Het leverde het Kremlin honderden werknemers op die kritische berichten over het Kremlin op internet tegenspreken en er pro-Russisch nieuws tegenover zetten. Over de oorlog in Oekraïne bijvoorbeeld. Waarin de ‘strijders’ in het oosten het opnemen tegen de ‘fascistische’ regering in Kiev.

In het Westen staan zulke mensen bekend als ‘propagandatrollen’. Ze maken nieuwssites met alleen pro-Russisch nieuws. En ze plaatsen talloze pro-Kremlinberichten onder artikelen over Rusland. Niet alleen over de Russische rol in Oost-Oekraïne, maar ook over onderwerpen als de vrijheid van meningsuiting na de aanslagen op Charlie Hebdo, homorechten of Russische oppositieleden. Onder meer The Guardian, de Süddeutsche Zeitung en tijdschrift The Atlantic vermoeden dat ze reacties van de pro-Russische trollen op hun site hebben staan.

De trollen maken deel uit van een mediacampagne van het Kremlin, schreef de Russische zakenkrant Vedomosti afgelopen zomer op basis van anonieme bronnen dicht bij de presidentiële staf. De regering zou via zogenaamde pr-bureaus de bloggers betalen om het Kremlin te verdedigen op sites in binnen- en buitenland.

Het is geen geheim dat de Russische regering bezig is om tegengas te geven tegen de ‘Amerikaanse propaganda’ in westerse media. Zo noemde president Poetin het internet vorig jaar nog „een project van de CIA”. Om een tegengeluid te laten horen in het buitenland werd ook de internationale televisiezender Russia Today opgericht, die in verschillende talen nieuws en documentaires uitzendt buiten Rusland – ook in Nederland. Buitenlandse journalisten worden aangetrokken met riante salarissen. Het geld komt van de Russische overheid.

De internettrollen werden vanaf 2013 ingezet. Toen opende ‘het agentschap voor de analyse van het internet’ in een voorstad van Sint-Petersburg. Het bleek een dekmantel voor het trollenreservaat, volgens The Sint Petersburg Times. Inmiddels is het agentschap verhuisd naar Sint-Petersburg zelf.