Kinderpornozaak is politieke olievlek

Kocht Sebastian Edathy kinderporno? Hoe het Bondsdaglid lucht kreeg van de zaak, is nog belangrijker.

Voormalig Bondsdaglid Sebastian Edathy verschijnt vanochtend in de rechtszaal voor de kinderpornozaak in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Foto Reuters

Het vandaag begonnen strafproces tegen het voormalige Bondsdaglid Sebastian Edathy (SPD) wegens bezit van kinderporno dreigt steeds meer Duitse politici en andere autoriteiten mee te sleuren. Al een jaar geleden moest de toen pas als minister van Landbouw aangetreden voormalige minister van Binnenlandse Zaken Hans-Peter Friedrich (CSU) aftreden.

Sinds enige weken loopt een parlementair onderzoek naar de kwestie. Die is niet zonder risico’s voor de top van de sociaal-democratische regeringspartij SPD – en dus voor het voortbestaan van de coalitie van de Duitse bondskanselier Angela Merkel (CDU).

Vrijdag maakte de minister van Justitie in de deelstaat Nedersaksen ook nog bekend dat het openbaar ministerie in Göttingen een onderzoek heeft ingesteld tegen de aanklager die verantwoordelijk was voor het strafrechtelijk onderzoek tegen Edathy. Dat is in de naoorlogse geschiedenis van Duitsland niet eerder gebeurd. De procureur-generaal wordt verdacht van schending van het ambtsgeheim: hij zou informatie over de verdenkingen tegen het Bondsdaglid hebben gelekt naar de pers.

Edathy trad vorig jaar af als Bondsdaglid, toen hij er lucht van kreeg dat het OM onderzoek deed naar zijn aankopen van beeldmaterieel van naakte kinderen. Kort daarop deden de autoriteiten invallen in zijn werkruimten en in zijn woning op zoek naar belastend materiaal. Behalve veel publiciteit leverde dat weinig op.

Edathy woont om veiligheidsredenen in het buitenland. Van daaruit levert hij via Facebook verbitterd commentaar op degenen die in zijn ogen bezig zijn met een heksenjacht. Zaterdag plaatste hij een stuk uit een lokale krant uit zijn kieskring op zijn pagina waarin partijgenoten hem „gesloten, koel, berekenend” noemen. Zijn commentaar: „Afgezien van de objectieve onwaarheden vraag ik me af waarom ik me vijftien jaar heb uitgesloofd als de dank van de functionarissen een trap na is.”

In Berlijn draait ondertussen het parlementaire onderzoek om de vraag of mensen uit de SPD-top Edathy eind 2013 hebben gewaarschuwd over een justitieel onderzoek tegen hem. Overigens maakte de omroep NDR gisteravond bekend dat uit eigen onderzoek was gebleken dat in de kieskring van Edathy al voor de huiszoeking 57 politici en autoriteiten op de hoogte waren van de verdenkingen.

Edathy zou in de gelegenheid zijn geweest bewijsmateriaal tegen hem te verdonkeremanen, vinden bijvoorbeeld de leden van de CSU. Deze Beierse zusterpartij van Merkels CDU is uit op de scalp van SPD-fractievoorzitter Thomas Oppermann. Die houden zij verantwoordelijk voor het gedwongen aftreden van CSU-minister Friedrich. Eind 2013 was de kabinetsformatie bezig en Edathy werd genoemd voor een ministerspost. Oppermann maakte begin vorig jaar bekend dat de SPD door Friedrich werd gewaarschuwd voor Edathy, waarna Friedrich wegens schending van het ambtsgeheim moest aftreden.

Sleutelfiguur in het parlementair onderzoek is nu Bondsdaglid Michael Hartmann (SPD), met wie Edathy in die periode politieke vrienden was. Hartmann, die vorig jaar zelf korte tijd terugtrad toen bekend werd dat hij crystal meth gebruikte, heeft in december voor de parlementaire commissie ontkend dat hij Edathy heeft geïnformeerd. Sinds het OM onderzoek naar hem doet en is gebleken dat hij loog, beroept hij zich op zijn zwijgrecht. Op Facebook schreef Edathy: „Als Hartmann spreekt hebben drie mensen een probleem.” Daarmee doelde hij onder anderen op Oppermann.

Na een jaar gaat het vanaf vandaag bij het proces tegen Edathy om de zaak zelf. De rechtbank heeft op voorhand al laten weten te verwachten dat een eventuele veroordeling, die in april wordt verwacht, zal neerkomen op een lichte straf omdat het bewijs van het OM niet bijzonder steekhoudend is. De Süddeutsche Zeitung schrijft dat Edathy door het OM op „juridisch smalle basis” buiten de samenleving is geplaatst, te schande gemaakt en verdoemd.