Column

Kamperen met radicaal-linkse wereldverbeteraars

Floor Rusman studeerde een paar jaar geleden zelf aan de UvA-faculteit die nu bezet wordt door studenten. Ze vraagt zich af of ze zich bij hen aangesloten zou hebben.

Wanneer ik aan een van de Bungehuisbezetters vraag of het goed is als ik de dagelijkse vergadering bijwoon, kijkt hij me geschrokken aan. De beweging is democratisch en leiderloos, dus ik moet de vraag stellen in de vijftigkoppige vergadering.

Al tien dagen wordt het Bungehuis, een faculteitsgebouw van de UvA, bezet door tientallen studenten en één docent; gisteravond zaten ze er nog steeds. De bezetters protesteren tegen de bezuinigingsplannen van de faculteit Geesteswetenschappen en meer in het bijzonder tegen ‘Profiel 2016’, een plan van het faculteitsbestuur dat onder andere een aantal kleine talen wil schrappen. Het plan heet een ‘houtskoolschets’, wat moet uitstralen dat nog over alles te praten valt. Maar dat is schijn, zeggen de activisten: het College van Bestuur wil niet naar ze luisteren. En dus rest de boze studenten maar één ding: verzet.

Qua sfeer en organisatie lijkt de bezetting sprekend op Occupy. De studenten hekelen niet alleen de bezuinigingen, maar ook andere onrechtvaardigheden zoals racisme, seksisme en het kapitalisme in het algemeen. Er wordt geknuffeld, gediscussieerd, er zijn veganistische hapjes en jamsessies. En elke dag is er een ‘General Assembly’, een vergadering die vanwege de hang naar consensus zeer lang duurt en die niet alleen gaat over de universiteit, maar ook over interne zaken.

Zo staat zaterdag het punt ‘inherent power structures inside the occupation’ op de agenda. Een van de bezetters maakt zich zorgen over de ‘walkietalkiehegemonie’: de mensen met walkietalkies en sleutels krijgen (ongewild) meer macht dan de anderen, wat indruist tegen de radicaal democratische aard van de beweging.

Terwijl de studenten discussiëren over machtsstructuren, vraag ik me af of ik me bij ze had aangesloten als ik nog student was geweest. Een paar jaar geleden studeerde ik zelf aan deze faculteit en het onderwijs was toen al niet geweldig. Als de UvA straks tientallen docenten wegbezuinigt, wordt het er niet beter op: vollere werkgroepen, minder vakkenkeuze, slechtere feedback.

Maar ik ben niet tegen het kapitalisme, ik vind sommige van de geformuleerde eisen onrealistisch en ik heb een hekel aan anarchistische vergadersessies. Misschien ben ik wel te individualistisch om met een stel radicaal-linkse wereldverbeteraars te gaan kamperen.

Alsof hij mijn gedachten leest, oppert een van de bezetters dat ze misschien een te radicale uitstraling hebben. Veel van zijn medestudenten delen de zorgen van de beweging, maar ze worden afgeschikt door de antikapitalistische leuzen, zegt hij. Dit lijkt me een goed punt, maar de andere bezetters walsen over hem heen met kreten als: „Dit is een sociale strijd, het gaat niet alleen over de universiteit” en: „Die andere studenten zijn gewoon lui en bang.”

Zou het? Er zijn vast luie studenten, maar ik denk dat er veel steun kan zijn voor een beweging die beter onderwijs eist. Maar met een spandoek dat de kapitalistische samenleving vergelijkt met een gevangenis jaag je wel een groot deel van je potentiële strijdmakkers weg.

Het is misschien wel een onoplosbaar probleem, bedenk ik terwijl de bezetters vergaderen over nieuwe banners. Veel mensen zijn te individualistisch, te genuanceerd of te fatalistisch om zich bij een radicale beweging aan te sluiten. Maar een gematigde actiegroep komt waarschijnlijk niet van de grond en zal ook minder invloed hebben. Pas wanneer een faculteitsgebouw wordt bezet, brengen de media verslag uit en ontstaat een politiek debat. En de enigen die zo gek zijn om dagenlang op matjes te bivakkeren in een ijskoud faculteitsgebouw, zijn de ouderwets linkse studenten die denken dat ze het systeem kunnen veranderen. Wat het ook oplevert, ik ben ze er dankbaar voor.

Floor Rusman