Expressief solist met een meesteroog voor jong talent

Clark Terry (1920-2015), jazztrompettist

Hij speelde met de groten, was de ontdekker van toekomstige groten. Miles Davis en Wynton Marsalis leerden van hem.

Clark Terry in 2006. Foto Reuters/Kevin Lamarque

Vorig jaar glorieerde hij nog in zijn eigen documentaire Keep On Keepin’ On. De beklagenswaardige toestand van de hoogbejaarde jazzmusicus Clark Terry kwam duidelijk, maar niet sentimenteel in beeld. Door diabetes had hij zijn zicht verloren, en ook zijn benen zou hij in de gefilmde periode kwijt raken. Maar daar ging het niet over. Wel over hoe de passie voor muziek onverminderd was, hij thuis les bleef geven en een bijzondere vriendschap sloot met een van zijn studenten, een blinde pianist.

De zaterdagnacht op 94-jarige leeftijd overleden Clark Terry maakte van anderen jazzmuzikanten. Als hij het zag in een jonge speler, dan begeleidde en motiveerde hij net zo lang tot die boven zichzelf uitsteeg. Hij was een mentor voor velen. Zangeres Dianne Reeves werd door hem ontdekt. Hij leerde Quincy Jones, die overigens de documentaire over Terry produceerde, als tiener trompet spelen. Hele generaties trompetspelers, van Miles Davis tot Wynton Marsalis, danken in feite hun kennis van muziek en manier van spelen aan hem.

De in St. Louis geboren Clark Terry had jaren een vaste plek in de orkesten van Count Basie (vanaf 1948) en Duke Ellington (1951). Hij was een expressieve solist met een herkenbaar geluid op trompet en flügelhorn. Terry had sierlijk vloeiende frasen, vertelde muzikaal een verhaal in weinig maar veelzeggende noten.

Terry is te horen op bijna duizend opnamen met vele grote artiesten. Voor velen is zijn spel met het Oscar Peterson Trio midden jaren zestig een vertrekpunt in de jazz. Color Changes is een hoogstaand album met multi-instrumentalist Yusef Lateef. Niet alleen Terry’s trompetspel, maar ook zijn mompelzingen was kenmerkend - zijn bijnaam was ‘Mumbles’, het gelijknamige nummer werd een hit.

Als eerste zwarte musicus kreeg Terry in 1960 een vast contract bij de huisband van Johnny Carsons tv-programma The Tonight Show. Zijn grappen vielen op: hij speelde met twee handen trompet, hield zijn instrument ondersteboven, of blies tegelijk op trompet en flügelhorn.

In de jaren zeventig legde Terry zich steeds meer toe op het opleiden van talenten. Daarnaast bleef hij, ondanks zijn diabetes toeren – altijd een gretig, melodisch en blijmoedig solist. Niets boette hij in aan lol en enthousiasme voor het vak. Hij kwam in 2002 voor het laatst op North Sea Jazz.

Typisch voor voor de bewondering die hij opriep is het hartverwarmende recente verslag van trompettist Wynton Marsalis die voor de 94ste verjaardag van zijn oude mentor met zijn hele orkest naar het ziekenhuis in Pine Bluff, Arkansas reed. Daar, rondom Terry’s bed, klonk een laatste swingode aan een invloedrijk jazzmeester.