Column

Die arme NSA

Ik heb medelijden met de NSA, nu bekend is dat er simkaarten van het bedrijf Gemalto zijn gehackt en er wereldwijd honderden miljoenen telefoongesprekken kunnen worden afgeluisterd. Daar zitten ook Nederlandse simkaarten tussen, van Vodafone en T-Mobile. Medelijden, want ga een gemiddelde spits in de trein zitten:

„Ik bel even om te laten weten dat ik twee minuten later aankom.”

„K. zei dat M. zei dat jij zei. Maar K. zei mij dat hij niet wil dat M. weet dat ik dat tegen jou zeg.”

„Uien. Nee, rode. Doe maar één zo’n zakje. Of koop ze los. Van die grote, drie ofzo. Niet in ringen. Snijd ze in kleine stukjes.”

En dat is gelukkig altijd maar de helft van het gesprek. Je vraagt je af welke arme NSA-ziel hele telefoongesprekken moet afluisteren. Het zal er niet zo romantisch uitzien als in de film Das Leben der Anderen, waarin Stasi-officier Gerd eenzame uren op zolder doorbrengt en langzaam maar zeker gesteld raakt op de stemmen die hij in de gaten houdt. Bij de NSA zijn spionnen geen mannetjes, maar computers, afgesteld op verdachte woorden. Ik ben benieuwd hoe bepaald wordt welke woorden verdacht zijn.

Ik ken iemand die als standaard ondertekening van zijn e-mails een lijst ‘verdachte’ woorden heeft ingesteld. Zo wordt elk bericht afgesloten met „Syrië, Kunstmest, Jihad. Kaliumchloraat, Natronloog, alt.binaries.erotica.pre-teen, Boylover, alt.binaries.pictures.children, Lolita chat Filipijnen”. Hij probeert ‘de autoriteiten’ in de maling te nemen en koestert zijn onzichtbare meelezers als een dichter die van een miljoenenpubliek droomt. Vooralsnog merkt hij alleen dat zijn internetreclames veranderen.

Het doet me denken aan het jeugdvriendje dat een vroege vorm van cyberpesten bedreef. Het was in de begintijd van toenemend internetgebruik, toen men een account van Ilse had en kettingmails nog populair waren, omdat je anders nauwelijks berichten ontving. Hij stuurde zijn oppas – een oudere man die overdag een kantoorbaan had – een mail die, zodra je ’m opende, uitschreeuwde: „ER ZIT ER EENTJE PORNO TE KIJKEN!”

Zoals gehoopt, opende de oppas zijn mail onder werktijd. Toch kreeg alleen mijn vriendje er problemen mee: de baas van de oppas begreep ook wel dat subtiele signalen meestal meer vuur verraden. Achter een zichtbare vlam brandt weinig verdachts.

Soms zie je boven of langs de weg schoenen aan een elektriciteitslijn hangen. Vooral in Amerikaanse buitenwijken komt dat veel voor. Het schijnt een universeel teken te zijn om aan te geven dat er drugs worden verkocht. Als dat werkelijk zo is, zijn de schoenen een behoorlijk inefficiënt signaal. Een geheimtaal werkt als mode: exclusiviteit bepaalt de waarde.

Ik ben benieuwd welke woorden de NSA traceert. Misschien wel uien. Slim vuur vermomt zich niet als vuur.