De rechter oordeelt anders over fraude

Een wetenschapper die door een commissie is bestraft voor fraude, kan altijd nog naar een ‘gewone rechter’ stappen.

De rechtbank in Kopenhagen heeft hoogleraar Bente Klarlund Pedersen vrijgesproken van wetenschappelijk wangedrag. Daarmee overrulet hij het eerdere oordeel van de the Danish Committees on Scientific Dishonesty (DCSD). Deze overheidsinstantie had vorig jaar bepaald dat Pedersen in vier gepubliceerde artikelen op „een ernstig nalatige manier” had gehandeld, en dat er sprake was van „wetenschappelijke oneerlijkheid”. Pedersen had bijvoorbeeld in meerdere artikelen dezelfde spierbiopsieën als testmateriaal gebruikt, zonder dat te vermelden.

Beschuldigde wetenschappers stappen vaker naar de rechter

De website Retraction Watch constateert dat beschuldigde wetenschappers vaker beginnen terug te vechten door naar de rechter te stappen. Ook in Amerika is dat inmiddels een aantal keren gebeurd. In Nederland hebben wetenschappers deze rechtbankoptie niet. Klachten worden beoordeeld door speciale commissies binnen universiteiten. Bij onenigheid is er nog de mogelijkheid om naar het Landelijk Orgaan voor Wetenschappelijke Integriteit te gaan.

Pedersen werkt als fysioloog aan de Universiteit van Kopenhagen en doet onderzoek naar het effect van training op de spierfysiologie. Het tijdschrift Nature meldt op zijn nieuwssite dat Pedersen in 2011 in opspraak raakte nadat neurowetenschapper Milena Penkowa, waarmee ze had samengewerkt, was beschuldigd van wetenschappelijk wangedrag. De DCSD ontving klachten over het werk van Pedersen, onder meer van de Britse medicus James Timmons die sportonderzoek doet.

Pedersen heeft de aanklachten altijd ontkend. Ze trad wel terug als redacteur bij twee vaktijdschriften.

De rechtbank bepaalde dat er geen sprake is geweest van „ernstige nalatigheid” of de intentie om de wetenschappelijke boodschap te vervormen. Het DCSD moet de juridische kosten van het proces, 61.000 euro, geheel betalen. Een woordvoerder van de instantie laat weten dat nog niet is besloten of de zaak naar de Hoge Raad zal worden gebracht.