Belastingschuld nog niet afbetaald? Dat beloont de Griekse regering

Foto Reuters

De Europese crisis is nog maar net afgewend, of Griekenland staat in eigen land een crisis te wachten. Uiterlijk vanavond moet Griekenland aan Brussel een lijst hervormingen ter goedkeuring voorleggen om de economie weer op gang te krijgen. Maar hoe concreter de plannen, des te gemengder de reacties. Brave Griekse belastingbetalers zijn nu woest. De nieuwe regering wil Griekse burgers en bedrijven met belastingschulden onder meer royale korting geven als ze op tijd betalen. Levert wanbetalen ineens cadeautjes op?

Het plan

Wie voor eind april belastingschulden afbetaalt, krijgt volgens de nieuwe maatregel vijftig procent korting. Ook komen er ruimhartiger afbetalingsregelingen. Burgers kunnen vanaf twintig euro per maand gaan aflossen, in plaats van de huidige vijftig. Wie begint te betalen, krijgt bovendien de rente over oude schuld cadeau. De wetten om dit te regelen gaan deze week naar het parlement, belooft staatssecretaris voor Financiën Nadia Valavani.

Volgens de Syriza-regering is het gedeeltelijk kwijtschelden zowel een humanitaire maatregel als een manier om de economie weer op gang te brengen. Te veel mensen en bedrijven laten zich door hun schulden verlammen en onttrekken zich aan het economisch verkeer. Bovendien levert het op korte termijn geld op voor de schatkist.

De grootschalige schuldsanering hoeft volgens de regering niet te worden overlegd met de toezichthouders namens de eurozonelanden, de Europese Centrale Bank en het IMF.

De kritiek

In Griekenland zorgt de aangekondigde schuldenverlichting voor grotere opwinding dan de voorwaardelijke verlenging van het steunprogramma met vier maanden.

Burgers en bedrijven met schulden reageren opgelucht. Maar vooral tegenstanders laten van zich horen. Mensen die de hoge Griekse belastingen wél hebben betaald, vinden dat ze daar nu voor gestraft worden. Uitstellen levert blijkbaar veel geld op. “Ik heb moeite gedaan binnen de wet te blijven en te voldoen wat ik schuldig was. Als ze dit echt doorvoeren ga ik naar de belastingdienst en eis de helft van mijn geld terug”, zegt bijvoorbeeld Dimitris Maris, die voor een videoproductiebedrijf werkt.

“Het is precies de verkeerde stimulans”, vindt Costas Bakouris, hoofd van anticorruptie-organisatie Transparency International in Griekenland. Een van de diepere oorzaken van problemen in Griekenland is volgens hem dat verkeerd gedrag wordt beloond en de wet niet gehandhaafd.

En nu?

Na een golf aan kwade reacties, kondigde staatssecretaris Valavani zaterdag aan dat ze zoekt naar een manier om ook goed gedrag te belonen. Ze denkt aan een financiële bonus voor mensen die de afgelopen jaren keurig en op tijd betaalden.

Volgens de staatssecretaris kost de soepele regeling de staat geen geld. De maatregel moet juist helpen om tenminste een deel van de 76 miljard euro aan onbetaalde belastingen alsnog te innen. Ze denkt dat negen miljard haalbaar is. De afgelopen jaren steeg het aantal burgers met schulden aan de staat snel. Het gaat om ruim 3,5 miljoen mensen op een bevolking van bijna 11 miljoen.

Zowel binnen de eurogroep als in eigen land lijkt intussen de regel op te gaan dat hoe concreter de voorstellen van de Syriza-regering zijn, hoe gemengder de reacties. Regeringsleden zeiden gisteren dat de lijst hervormingen die vandaag naar Brussel gaat, er een op hoofdlijnen zal zijn. De nadruk komt te liggen op het hervormen van de overheid, de aanpak van belastingontduiking en het bestrijden van de sterk gegroeide armoede.