Veel onverklaarde klachten door negatieve jeugdervaringen

Pieter van Dijk maakt in zijn ingezonden brief op nogal doorzichtige wijze reclame voor alternatieve therapieën (Wetenschapsbijlage 7&8 februari). Gezien de zeer sterke correlaties tussen negatieve jeugdervaringen en tal van lichamelijke en psychische aandoeningen blijkens de diverse onderzoeken naar adverse childhood experiences (ACE) ligt het voor de hand eerst eens grondig onderzoek te doen naar de relatie tussen ACE en SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten) – of deze ACE nu gelegen zijn in het domein van onvoldoende aandacht en liefde of onvoldoende eisen en grenzen in de jeugdjaren.

Ook Bram Bakker en Martijn van Winkelhof geven (in dezelfde brievenrubriek) geen blijk met de ACE-onderzoeken bekend te zijn. Zij zoeken met hun pleidooi voor integrative medicine oplossingen daardoor waarschijnlijk nog te overwegend in de medische hoek. Als we van de ACE-studies iets kunnen leren is het wel dat het weinig zin heeft rook te verdrijven zonder het vuur te blussen.

Psychosomatische therapie kan helpen bij onverklaarde klachten

In het mooie artikel over somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK) wordt gezocht naar een goede verklaring voor die klachten (Wetenschapsbijlage, 31 januari) . Als verklaringen worden genoemd de overgevoeligheid voor pijn en cytokinen of de verhoogde activiteit van cytokinen. Cognitieve gedragstherapie helpt. Het effect van psychologische hulp varieert. Het verband met de overgevoeligheid is echter onduidelijk.

Stress, gedachten, gevoelens en emoties worden telkens genoemd, maar zijn niet duidelijk als verklaring beschreven. Wij, psychosomatisch therapeuten, behandelen lichaam en geest en leggen de link van de lichamelijke klachten naar psychosociale oorzaken, zoals dagelijkse zorgen. De emotie krijgt daarbij een centrale rol toegekend in de behandeling.

Klinische resultaten en twee observationele onderzoeken tonen aan dat 8 van de 10 ernstige SOLK-patiënten goed verbeteren of herstellen door psychosomatische therapie. De wetenschappelijke basis hiervan wordt beschreven in het boek Zakendoen met emoties van Marten Klaver. Ervaringen van voormalig SOLKpatiënten zijn beschreven in het boek Alle therapeuten gehad? van Michiel van Geloven. De SOLK-richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) beveelt een behandeling door de psychosomatisch therapeut aan bij matig-ernstige SOLK.

Anneke Oprel en Enny Versteeg