Werk, surf, werk

Wie alleen een laptop nodig heeft om te kunnen werken, kan dat net zo goed op Bali doen. Liza Jansen is op workation.

Op een grasperk dat uitkijkt over een limoengroen rijstveld dribbelt een aapje. Vijftien mensen met slippers, pofbroeken en tanktops ploffen neer op de zitzakken in het gras. „Vat het hoogtepunt van je weekend in een zin samen. Wat zijn je doelen voor vandaag? Waarbij kun je hulp gebruiken?”, opent Ben Keene, gespreksleider, de ‘vergadering’. Een rondetafel-, of eigenlijk, een zitzakkengesprek, volgt. Het is maandagochtend elf uur lokale tijd in Ubud (Bali). De werkdag in het geheel uit bamboe opgetrokken ‘kantoor’ is begonnen.

Ik ben op een coworkation. Letterlijk: een vakantie met co-workers, collega’s. Een werkvakantie. Wij doen niet aan ‘unpluggen’ en sturen geen out-of-office e-mails. Dat er tegenwoordig overal snel en draadloos internet is, maakt dat we overal kunnen doorwerken. Waarom dan niet in een vakantieomgeving? Daarom ben ik op Bali, waar je ’s ochtends yoga kunt doen in de openlucht, ’s middags kunt surfen en in het weekend een vulkaan kunt beklimmen.

De coworkation is georganiseerd door Tribewanted, een alternatieve reisorganisatie. De locatie heet Hubud, een combinatie van hub (werkplek) en Ubud. Het idee: ontvlucht de Europese winter en werk met een groep (‘tribe’) aan je eigen start-up of nieuwe project. De helft van je tijd werk je aan je eigen klus, een kwart besteed je aan projecten van andere leden van de tribe (stam). Een kwart kun je dan nog vrij invullen, eventueel met vrijwilligerswerk. Je denkt mee met anderen, doet mee aan brainstormsessies – soms terwijl je door een rijstveld wandelt. Je maakt gebruik van elkaars vaardigheden. ‘Co-creatie’ zoals dat heet. De één ontwerpt een logo voor de ander, die in ruil daarvoor een websitetekst schrijft, bijvoorbeeld. En je legt – heel motiverend – verantwoording af. Wat heb je gisteren bereikt? Waarom lukte het wel? Of niet?

Onze start-up-tribe bestaat uit zo’n dertig mensen. Ze komen uit de hele wereld en hebben de meest uiteenlopende achtergronden. Er is een webontwerper, een astrofysicus en een innovatieconsultant. Een lerares Engels, een reclamejongen en een schrijfster van erotische romans. De een blijft drie weken en is begin twintig, de ander is in de vijftig en doet drie maanden mee. De onderlinge verschillen zijn groot, maar wat hen bindt is nieuwsgierigheid en de wens iets nieuws op te zetten. Een bedrijf, een project. In mijn geval: Newspresso, een wekelijkse nieuwsbrief die hoogopgeleide, hardwerkende vrouwen die geen krant lezen bijpraat over wat er in de wereld gebeurt.

Op coworkation gaan met andere digitale nomaden (ondernemers, freelancers, bloggers, et cetera) of een workation nemen, doorwerken op vakantie, wint aan populariteit. Sommigen geeft het rust om de laptop aan te zetten als ze met vakantie zijn. Anderen kunnen het zich niet permitteren om een paar weken geen e-mails te beantwoorden. En de techniek maakt het mogelijk om waar dan ook ter wereld kantoor te houden. Als je alleen een computer nodig hebt om een eigen bedrijf op te zetten, dan kun je dat net zo goed op een fijne plek doen, met andere ondernemers die tegen dezelfde problemen aanlopen. Opdrachtgevers vinden het bovendien niet gek meer dat medewerkers vanuit een hangmat aan een conference call deelnemen. Of een website bouwen vanuit een strandtent. Zolang ze maar bereikbaar zijn.

Costa Rica

Tribewanted voorziet niet als enige in de behoefte van de werkende reiziger. Casey Rosengren, een ingenieur uit Philadelphia (Verenigde Staten), organiseert dit jaar voor de tweede keer ‘Hacker Paradise’, een coworkation van drie maanden in Azië. Een maand werken de reizigers in Da Nang (Vietnam), een maand in Ubud (Bali), en een maand in Chiang Mai (Thailand). Net als bij onze tribe rapporteren deelnemers aan het begin van de dag waar ze aan werken. ’s Avonds doen ze leuke dingen. Vorig jaar vond de eerste editie van Hacker's Paradise plaats in een hotel aan het strand in Costa Rica. Twaalf weken werkten twintig tech-ontwikkelaars aan hun eigen projecten.

„De periode deed me denken aan mijn studententijd”, zegt Rosengren, skypend vanuit een collectieve werkplek in Tokio. Daar woont hij, als diehard digitale nomade, nu ‘even’ zes weken. „Je bent dag en nacht samen, raakt snel aan elkaar gehecht. Er is meteen collegialiteit.”

En er is Surf Office. Het gebrek aan plekken waar je surfen kunt combineren met werken zette Peter Fabor, een Tsjechische webontwikkelaar, er toe aan om in 2013 een surf/werkplek te beginnen. Het concept: voor een vast bedrag per dag krijg je een bed en toegang tot een inspirerende kantoorruimte óp een surfstrand. Surfen tijdens de lunch dus. En meer workation dan coworkation, omdat je niet aan elkaars projecten deelneemt, zoals bij Hacker’s Paradise en Tribewanted. Er zijn nu Surf Offices op Gran Canaria en in Santa Cruz (California). Komend jaar worden nog twee vestigingen geopend, waar precies is nog geheim.

Uit onderzoek van de Florida State University blijkt dat de productiviteit hoger ligt als er tussen werkintervallen van negentig minuten tijd is voor ontspanning. En helemaal als je in een inspirerende omgeving werkt. Onze tribe wil niet te veel tijd achter de computer zitten, we willen de omgeving verkennen. Bespreken elkaars projecten liever op het strand dan in een vergaderruimte. Als we wel achter de computer zitten zijn we fris, geïnspireerd en extra gefocust.

Iedereen speelt al met de gedachte om volgend jaar terug te komen naar Bali. Ik ook. Maar dan niet voor een maand zoals nu. Nee, minstens drie maanden.