Waarom Microsoft met de vijand heult

Wat Windows niet lukte, moet Office voor elkaar krijgen: de harten veroveren van iPhone- en Android-gebruikers. Deze Microsoft-strategie werkt.

Aan het geld lag het niet. Microsoft stopte miljarden in de ontwikkeling van een nieuw mobiel besturingssysteem (Windows Phone), kocht een smartphoneproducent (Nokia) , besteedde kapitalen aan marketing en lokte ontwikkelaars met aantrekkelijke extraatjes.

En toch heeft het grootste softwarebedrijf ter wereld bar weinig te vertellen op de meest gebruikte computer ter wereld – de telefoon. Android (ontwikkeld door Google) en Apples iOS domineren de smartphone, Windows wist in vier jaar tijd amper 3 procent van die markt te winnen.

Satya Nadella, sinds een jaar topman bij Microsoft, gooit het over een andere boeg. Hij wil voet aan de grond krijgen in de mobiele wereld. Niet perse met Windows – dat komt later, wellicht – maar met een abonnement op Office, het kantoorpakket dat nog altijd vaste prik is in grotere bedrijven.

Natella geeft de Office-divisie ruim baan. Programma’s als Word, Excel, zijn beschikbaar voor iOS (iPhone en iPad), en Android apparaten. Sinds kort is ook mailprogramma Outlook geschikt voor Android en iOS.

Office kan sinds deze week ook samenwerken met andere opslagdiensten dan die van Microsoft zelf (OneDrive). Zo kun je Office ‘aansluiten’ op iCloud van Apple of Dropbox. Een opvallende keuze, want de meeste techbedrijven proberen klanten te vangen in hun eigen systemen. De openheid van Microsoft slaat aan bij beleggers en gebruikers. Waarom?

1. Heulen loont

Eerst wat geschiedenis. In 1997 stak Microsoft 150 miljoen dollar in het zieltogende Apple en beloofde minstens vijf jaar Office voor de Mac te blijven maken. Zonder kantoorsoftware zou Apple immers kansloos zijn. In ruil daarvoor stopt Apple een rechtszaak tegen Microsoft en beloofde diens browser te promoten.

„Boe!” riepen Apple-medewerkers toen ze op 6 augustus 1997 het hoofd van Bill Gates zagen verschijnen tijdens de presentatie van Steve Jobs. Het pact met de (software-)duivel bleek echter Apples redding. De les: als je het niet van je vijand kunt winnen, dan is heulen met de vijand het beste alternatief. De techindustrie wemelt van symbioses tussen concurrenten. Microsoft kan via iOS en Android zakelijke Office-gebruikers bereiken die het niet meer via Windows bereikt. Office gaat al jaren vreemd; Excel kwam dertig jaar geleden, in 1985, al uit op de Mac.

2. Een lokkertje

Microsoft kreeg veel complimenten voor de recente Outlook-app voor Android en iOS. Dat is een verklede versie van Acompli, een app die Microsoft vorig jaar overnam. Enige nadeel: de mail wordt nu nog via Amerikaanse servers verstuurd en daar zijn Europese bedrijven niet happig op.

Office voor iOS en Android is gratis maar geavanceerde functies zijn alleen beschikbaar in de betaalde versie. Daarvoor moet je wel een abonnement nemen op Office 365 (7 of 10 euro per maand). Microsoft lokt gebruikers met onbeperkte online opslag bij OneDrive. Deze clouddienst is de andere troef van Microsoft.

In het pc-tijdperk ging het erom al je documenten op één apparaat te hebben, nu moeten al je apparaten toegang hebben tot hetzelfde document. Ook de apparaten die niet op Windows draaien. Hoewel, op de achtergrond, in Microsofts datacenters, draait Windows Azure.

3. Nog vaak onmisbaar

Op de zakelijke markt draait het om productiviteit. Er zijn miljarden Office-documenten in omloop en vooral bedrijven die al een hele erfenis aan Word- en Excelbestanden hebben opgebouwd hechten er waarde aan met dezelfde macro’s en formules te blijven werken. Veel kleine en middelgrote bedrijven kiezen voor het goedkopere Google Apps, dat veertig euro per gebruiker per jaar kost. Onder druk van Google veranderde Microsoft de betaling (van eenmalige licentie naar abonnement). Google denkt 80 procent van de markt voor kantoorsoftware te veroveren. Voorlopig is kantoorsoftware nog niet in Googles resultaten terug te vinden.

4. Ach, Windows 8

De nieuwe Office-apps worden goed ontvangen, ook door mensen die doorgaans weinig met Microsoft op hebben. Dat is een heel ander geluid dan de negatieve reacties die Windows 8 kreeg. Dat besturingssysteem hinkt op twee gedachten en daar wordt noch de tabletgebruiker noch de pc-gebruiker vrolijker van. Nadella zal Windows weer alle aandacht geven zodra de nieuwe versie Windows 10 dit najaar op de markt komt. Die versie wordt een gratis update voor consumenten – na het fiasco van Windows 8 durft Microsoft er geen geld meer voor te vragen.

5. Samsung-surprise

Er gonst nog een spannend gerucht op de markt. Samsung, de grootste telefoonmaker, zou de Microsoft Office-apps inclusief een jaar gebruik meeleveren op de Galaxy S6, een luxe smartphone die volgende maand uitkomt. Het bewijs is nog mager; de twee bedrijven legden onlangs wel een slepend conflict over patenten bij. Het zou voor Microsoft een overwinning zijn om Google eens op eigen terrein – de best verkopende Android-telefoon – te verslaan.