Beurs maakt managers miljonair

Als het goed gaat op de beurs, schieten ook de topbeloningen omhoog, zo blijkt uit de tot nu toe verschenen jaarverslagen.

Foto Thinkstock

Laat maar knallen, die kurken.

De ondernemingswinsten smaken naar meer, de aandelenmarkten pieken, dus de beloningen van de topmensen in het bedrijfsleven kennen maar één richting: omhoog.

In politieke en academische kringen woeden discussies of er in Nederland sprake is van groeiende inkomensverschillen, maar wie de cijfers uit de jaarverslagen ziet kan maar één conclusie trekken. Een heel kleine bovenlaag verdient dankzij beloningen die zijn gekoppeld aan aandelenkoersen formidabele bedragen.

De oogst van de eerste twee weken van het ‘jaarverslagenseizoen’ 2014 laat zich in vier beloningen samenvatten.

1 De totziensbonus

Familiebedrijven hebben soms het imago van zuinige werkgevers. Van eigenaren à la doe-maar-gewoon-dan-doe-je-al-gek-genoeg. Maar niet Heineken, het internationale beursgenoteerde concern, waar de gelijknamige familie de dominante aandeelhouder is. In 2013 trok het concern gul de portemonnee met speciale bonussen voor topman Jean-François van Boxmeer en financieel bestuurder René Hooft Graafland na de succesvolle overname van Asia Pacific Breweries: 2,52 miljoen en 1,3 miljoen euro. Hooft Graafland gaat op 24 april met pensioen. Heineken betaalt hem twee jaar door. Dat komt uit op 2 miljoen euro. Heineken moet vanwege zijn vervroegde pensionering ook een heffing betalen aan de Belastingdienst. Kost nog eens 1,5 miljoen euro.

2 De brutale bonus

SBM Offshore, de in Nederland gevestigde exploitant van drijvende olie-opslagplatforms, zette de tongen opnieuw in beweging. Eind vorig jaar kwam SBM een recordschikking overeen met de Nederlandse justitie van omgerekend 193 miljoen euro wegens omkoping. In Brazilië, veruit de grootste markt voor SBM, lopen nog onderzoeken. Het bedrijf keert over 2014 geen dividend uit om wat meer vet op de balans te krijgen. Maar uit de al gepubliceerde jaarcijfers bleek al dat de driehoofdige raad van bestuur wel bonussen heeft gekregen. Samen bijna 3,5 miljoen euro.

3 De finalebonus

ASML, de chipmachineproducent in Veldhoven, is het paradepaardje van de Nederlandse industrie, een ouderwetse banenmachine en ook een beurslieveling. Wie zou de topmanagers hun succes misgunnen?

In de loop van 2013 kondigde ASML het vertrek aan van bestuursvoorzitter Eric Meurice uit de dagelijkse leiding. Hij werd nog een tijdje doorbetaald, vandaar dat het jaarverslag van ASML over 2014 zijn laatste beloningen vermeldt. Hij was vorig jaar de eerste drie maanden in dienst en kreeg naast een basissalaris van 210.750 euro ook een finalebonus van 1.177.790 in contanten. En de aandelen die hij in de loop der jaren als prestatiebeloning had gekregen kwamen vrij. Waarde bij zijn afscheid: 16,1 miljoen euro, meldt het jaarverslag.

4 De aandelenbonus

Toplui in het bedrijfsleven moeten hard werken voor riante salarissen. Een bedrag van acht ton per jaar of meer basissalaris gaat zomaar over tafel. Maar hét verschil tussen de werkvloer en de directieverdieping is het uitzicht op betalingen die zijn gekoppeld aan aandelen. Want de koers van aandelen kent geen beperkingen.

Deze aandelenbeloningen hebben meestal een looptijd van drie jaar. Ton Büchner, eerste man van verfmagnaat Akzo Nobel, scoorde ondermaats op de financiële prestaties. Akzo was nummer negen in een lijstje van concurrenten. Maar het concern stond telkens bovenaan een lijstje van duurzame bedrijven. Dat leverde genoeg op voor een aandelenpakket ter waarde van 1,7 miljoen.

Nancy McKinstry, de bestuursvoorzitter van de professionele informatieleverancier Wolters Kluwer, trof doel met twee aandelenregelingen. De ene regeling is een beloning van het aandeelhoudersrendement, de tweede voor de behaalde groei van de winst per aandeel. Samen levert het haar een pakket aandelen op van 10 miljoen euro. Dat maakt haar één van de best, misschien wel de best gehonoreerde vrouw van Nederland.