VEB: onderzoek wanbeleid SNS nóg harder nodig

De rechter moet eerst bepalen of beleggersvereniging bevoegd is een onderzoek naar mogelijk wanbeleid bij SNS te vragen.

Het was een cadeautje voor beleggersbelangenclub VEB. Begin deze week moest minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) toegeven dat de staat opnieuw op een forse tegenvaller was gestuit bij bank en verzekeraar SNS Reaal. Een klein jaar na de nationalisatie van het bedrijf begin 2013 was nog een vermogenstekort ‘ontdekt’ van 700 miljoen euro. Dijsselbloem biechtte die tegenvaller maandag op, toen hij de voorgenomen verkoop van de verzekeringspoot van SNS aankondigde.

De VEB probeert via de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam een officieel onderzoek af te dwingen naar mogelijk wanbeleid bij SNS Reaal in de periode voorafgaand aan haar dreigende ondergang. Als dit geen duidelijk bewijs is van wanbeheer, wat dan wel? Het voorval kon worden toegevoegd aan de lijst met wanpraktijken. Zo leed de bank en verzekeraar miljarden verlies op vastgoedinvesteringen. De Nederlandse staat redde SNS uiteindelijk voor 3,7 miljard euro.

Waarheidsvinding

Gisteren begon de juridische strijd over een mogelijk onderzoek officieel, nadat de beleggersclub eind vorig jaar het verzoek om een zogeheten enquêteprocedure al had voorgelegd aan het hof in Amsterdam. Op de eerste zitting boog de rechter zich allereerst over de vraag of de VEB wel bevoegd is om een onderzoek te vragen.

De advocaat van de VEB voerde het maandag door Dijsselbloem gemelde extra vermogenstekort van 700 miljoen euro onmiddellijk aan als extra argument voor de rechter om een onderzoek te gelasten. „Er is alle reden voor een onderzoek”, aldus Pieter van der Korst van advocatenkantoor Lemstra van der Korst.

De staat wil daar niet aan. Die liet bij de nationalisatie al weten niet bereid te zijn een onderzoek aan te vragen. Ook het nieuwe SNS-bestuur en de vakbonden zijn dat niet. De advocaat van de overheid benadrukte „geen enkel belang” in een onderzoek te zien.

VEB-voorman Paul Koster noemde „waarheidsvinding” essentieel voor (herstel van) het vertrouwen in de financiële sector, inclusief toezichthouder. „Gelet op de belangen van (toekomstige) investeerders in de financiële sector verzoek ik uw kamer om een onderzoek naar wanbeleid bij SNS in te stellen, zodat de onderste steen boven komt”, aldus VEB-directeur Koster.

Uiteindelijk is het de VEB er ook om te doen eventuele claims te kunnen indienen bij SNS en bestuurders. Naast deze zaak loopt nog een andere, waarbij de VEB probeert bij de staat een schadeloosstelling te bedingen voor de onteigening van aandeelhouders bij de nationalisatie.

Staat ‘blokkeert’ onderzoek

Koster betichtte de staat van actieve tegenwerking bij het instellen van een onderzoek. Hij sprak van „een blokkade”. De staat zou er belang bij hebben om een onderzoek af te houden, omdat dat het verkoopproces van het restant van SNS zou frustreren. Mogelijke claims die uit zo’n onderzoek voortkomen zouden de opbrengst niet ten goede komen. Verzekeringstak Reaal wordt voor 150 miljoen euro verkocht aan het Chinese concern Anbang Insurance Group, werd begin deze week bekendgemaakt.

De rechter buigt zich de komende dagen eerst over de vraag of het verzoek van de VEB ontvankelijk is. De staat vindt niet dat de VEB bevoegd is, want de gedupeerden die zij zegt te vertegenwoordigen, zijn immers geen aandeelhouders meer. Dat is de staat nu. De VEB vindt dat zij wel bevoegd is. De rechter zei gisteren al dat het een „moeilijke kwestie” is, moeilijker mogelijk dan de staat wil doen voorkomen.