Ontbijtgedrag kinderen getoetst

De gemeente lanceert regelmatig nieuwe plannen. Tégen armoede, vóór veiligheid, of ín de publieke ruimte. NRC toetst wekelijks een opmerkelijk plan. Vandaag: het ontbijtonderzoek op scholen in Feijenoord.

1 Wat houdt het plan precies in?

Op vier basisscholen in Rotterdam in de buurten Hillesluis en Bloemhof worden de komende tijd de ontbijtgewoonten van kinderen onderzocht. Het onderzoek is een initiatief van onder meer de gemeente Rotterdam, het Nationaal Schoolontbijt en Unilever. Op 22 januari werd het onderzoek afgetrapt met een ontbijt voor een aantal van de kinderen op het stadhuis. Inmiddels is het vooronderzoek begonnen: het onderzoeksteam van de Wageningen UR voert gesprekken met de kinderen, moeders en vrijwilligers en professionals uit de wijk, zoals een gymdocent, diëtiste en ouderconsulent. Doel: het huidige ontbijtgedrag in kaart brengen. Vervolgens worden met behulp van de uitkomsten van het vooronderzoek, dat tot half maart loopt, methoden en middelen bedacht die het ontbijtgedrag van de kinderen beter zouden kunnen maken, legt Monique Vingerhoeds van Wageningen UR uit. Voorbeelden van mogelijke methoden zijn het niet op ooghoogte plaatsen van snoep, het aanbieden van gezonde broodjes in grappige vormen of een reclamecampagne met een idool voor gezonder ontbijten. In het hoofdonderzoek wordt dan gekeken of deze methoden echt tot een gedragsverbetering hebben geleid, door het ontbijtgedrag van de kinderen te vergelijken met dat van kinderen op scholen die niet aan het onderzoek deelnamen.

2 Voor welk probleem is dit plan een oplossing?

De initiatiefnemers willen met name het overgewicht onder jonge kinderen verder aanpakken. In de buurten Hillesluis en Bloemhof heeft gemiddeld 30 procent van de kinderen overgewicht. In heel Rotterdam is één op de vier kinderen te zwaar. Door kinderen te leren goed en gezond te ontbijten grijpen ze minder snel naar ongezonde tussendoortjes, is het idee. Precieze gegevens over ontbijtgedrag in Rotterdam zijn er nog niet, die moeten komen uit dit onderzoek. Uit het laatste grote landelijke onderzoek van het Nationaal Schoolontbijt (2013) blijkt dat kinderen in Nederland ieder jaar beter ontbijten, maar dat één op de zeven kinderen niet of niet regelmatig ontbijt. Verder mag bijna driekwart van de kinderen zelf beslissen wat ze ontbijten en nemen veel kinderen weinig tijd voor hun ontbijt. De gemeente wil goed ontbijten ook om een andere reden stimuleren: het bevordert volgens wetenschappelijk onderzoek de leerprestaties van kinderen. Door te ontbijten zijn kinderen alerter en nemen ze meer en sneller informatie op.

3 Wat kost het?

De gemeente Rotterdam draagt financieel niet bij aan het onderzoek, maar het wordt wel met behulp van overheidsgeld uitgevoerd. De voor- en hoofdonderzoeken worden grotendeels gefinancierd vanuit het programma 'Basisvoedingsmiddelen en gedragsinterventies', een vierjarig project dat deels gesubsidieerd wordt door het ministerie van Economische Zaken. Het Nederlands Bakkerij Centrum en Unilever zijn ook betrokken bij het ontbijtonderzoek; zij leveren naast expertise een financiële bijdrage.

4 Wat moet het opleveren?

Wat de onderzoeken concreet moeten opleveren is nog wat vaag. De gemeente laat weten dat de resultaten uit het vooronderzoek gebruikt zullen worden om de doelstelling van het hoofdonderzoek te bepalen. De hoop is dat het onderzoek in Rotterdam „effectieve strategieën” oplevert om kinderen vaker en gezonder te laten ontbijten. Deze strategieën zouden dan vervolgens ook in de rest van de stad en heel Nederland kunnen worden ingezet. Als dit inderdaad gerealiseerd wordt, lijkt het onderzoek gezien het overgewicht onder Rotterdamse jongeren een nuttige investering.