Open handen, lage schouders? Openheid!

Kijken ze elkaar aan of niet? Hoe houden ze hun handen? Dat zijn twee aandachtspuntjes in een korte les non-verbale communicatie die Jan van Hooff op verzoek geeft. We vroegen de emeritus hoogleraar primatologie en kenner van de menselijke non-verbale communicaties om uitleg bij foto’s van drie ontmoetingen van Jeroen Dijsselbloem met Yannis Varoufakis. „Eigenlijk moet je filmpjes hebben, dan zie je echt de dynamiek”, waarschuwt hij.

Toch ziet hij duidelijke ontwikkeling in de ontmoetingen. „Bij de eerste [op 30 januari, fotorij boven] zie je prachtig de reserve van Dijsselbloem. Varoufakis wil hem een hand geven. Maar Dijsselbloem houdt heel defensief zijn ene hand gesloten voor zich. De knokkels naar buiten. En zonder de lachende Varoufakis aan te kijken, slaagt Dijsselbloem er in snel het mapje van hand te wisselen en in het voorbijgaan de uitgestoken hand aan te nemen. Zonder te stoppen. Hij blijft langs Varoufakis kijken.” Dominantieverschillen zijn er niet, zegt Van Hooff. Er is ook geen afkeuring, wel een verschil in openheid. Varoufakis zoekt contact. Dijsselbloem ontwijkt het. „Die mannen zelf zullen dit wel merken, maar zich er niet expliciet bewust van zijn.”

Maar wat een verschil met de tweede ontmoeting (11 februari, middelste fotorij). „Ze kijken elkaar aan en geven elkaar makkelijk de hand. Op de tweede foto hebben ze zelfs precies dezelfde gezichtuitdrukking.”

En bij de derde ontmoeting (dinsdag, onderste fotorij) ziet Van Hooff haast een omkering van de verhoudingen. „Kijk eens op de tweede foto hoe open Dijsselbloem daar zijn handen houdt! Duimen omhoog, armen opzij. Dat is openheid. Varoufakis kijkt verrast om, zijn eigen handen nog defensief voor de buik. Een ferme handdruk is het gevolg. Die open handen van Dijsselbloem lijken haast excuserend. Maar bij een echt excuus zou hij ook zijn schouders omhoog hebben gedaan. En die zijn hier laag. Probeer zelf maar eens, je voelt onmiddellijk het verschil.”