Het kan dus, World Press winnen met je iPhone

Eén van de winnende foto’s bij World Press Photo vorige week is gemaakt met een smartphone, zo werd gisteren bekend. Dat betekent veel, maar nog niet dat iedereen zomaar kan winnen. Ook de beste smartphone-foto’s zijn gemaakt door de profs.

Vier voorbeelden van Instagram-foto’s die bekende fotografen maakten (geen World Press Photo-inzendingen). Het is werk van, linksboven beginnen, met de klok mee: Ed kashi, David Guttenfelder (2x) en John Stanmeyer/VII/HH

Vorig jaar woonde de Zweeds-Eritrese fotografe Malin Fezehai in Haïfa een Eritrese bruiloft bij. Ze pakte haar iPhone, legde een mooi moment vast en bewerkte het beeld met snapseed – een photoshop-app. Ze stuurde de foto in voor de jaarlijkse fotowedstrijd van World Press Photo (WPP). Vorige week werd haar foto bekroond met de derde prijs in de categorie ‘Dagelijks Leven Enkel’.

„Het is hoogstwaarschijnlijk de eerste keer dat een iPhone-foto wint”, zegt WPP-directeur Lars Boering. De organisatie kan niet met zekerheid zeggen of Fezehai ook echt de primeur heeft: pas sinds twee jaar worden de originele bestanden van de foto’s die doorgaan naar de laatste jureringsronde, door externe experts gecheckt. „Op die originele bestanden zie je met wat voor camera een foto is gemaakt. Dat wisten we tot dan toe niet”, aldus Boering.

Vorige week, tijdens de uitreiking van de World Press Photo, uitten de juryleden hun teleurstelling over de slordige manier waarop sommige fotografen met hun ingezonden beelden zijn omgegaan. Twintig procent van het beeldmateriaal, dat doorging naar de laatste ronde, moest worden afgewezen. Ze waren bewerkt. Net een ietsje mooier gemaakt. En dat mag dus niet.

Martijn Kleppe, onderzoeker bij de Erasmus Universiteit en gespecialiseerd in persfotografie, vindt het een lastige kwestie. „Iedere fotograaf bewerkt zijn beelden achteraf. Dan gaat het om het aanzetten of afzwakken van de kleuren en de contrasten in het beeld. Maar waar ligt de grens van wat je wel en niet mag veranderen? We weten niet welke beelden door WPP eruit zijn gehaald. Daar zou openheid in moeten komen, zodat fotografen kunnen leren waar de grenzen liggen.”

Maar hoe zit dat met een smartphone waar het kiezen van een filter vooraf of achteraf ‘normaal’ is? Dat Fezehai de kleuren van haar foto achteraf heeft bewerkt, is volgens World Press-directeur Boering geen probleem. „Dat is toegestaan. Je mag de kleuren aanpassen, tot op zekere hoogte natuurlijk. Je mag uiteraard niks wegshoppen en je moet van een hele donkere foto geen hele lichte foto gaan maken. Het is aan de jury om te bepalen waar die grenzen liggen.”

Dus wie met een smartphone-foto wint in één van de categorieën, maakt nu ook kans op de hoofdprijs en kan de WPP van het jaar kan winnen? „Inderdaad”, zegt Boering.

Dat een fotojournalist een prijs wint met een smartphone-beeld is overigens niet nieuw. Eind 2010 maakte New York Times-fotograaf Damon Winter een serie van de oorlog in Afghanistan met zijn iPhone en de Hipstamatic app. Het jaar daarop won hij er een prijs mee bij de Pictures of the Year International Awards. „Ook bij WPP is het niet van belang waarmee je fotografeert, het gaat om wat je vastlegt”, aldus Boering. Fotojournalisten gebruiken al langer ook de smartphone voor hun werk. Veel fotografen delen tegenwoordig ook foto’s op hun Instagram account. Onbetwiste koning op dat gebied is David Guttenfelder, voormalig AP-fotograaf en werkzaam voor National Geographic.

Nadat Guttenfelder in 2011 voor AP een bureau in Noord-Korea opende, maakte hij begin 2013 met zijn iPhone foto’s van het gesloten land. Hij plaatste ze op Instagram. Met groot succes. In een periode van twee jaar vertienvoudigde het aantal volgers van zijn account van 15.000 naar 730.000.

Fotograaf Roger Cremers (NRC), die in 2009 een prijs won bij WPP, is positief over het winnende beeld van Fezehai. „Het gaat erom dat je een goede foto maakt, het maakt niet uit of je daar een iPhone, een Canon of een Hasselblad voor gebruikt. Dit is verrijkend voor de burgerjournalistiek. Met een smartphone kan iemand soms sneller iets vastleggen dan een fotograaf die niet op tijd ter plekke is.” Mogen vanaf nu ook amateurs en burgerjournalisten hun werk inzenden bij WPP? Nee, dat dan weer niet. Boering: „In ons reglement staat dat alleen professionele fotografen mogen deelnemen. Dat moet een deelnemer ook met officiële documenten kunnen aantonen. Anders mag hij niet meedoen.”