Dit willen de hoofdrolspelers die over Griekenland vergaderen

Illustratie NRC / Studio

Bij het overleg over de Griekse crisis in Brussel staat veel op het spel. En niet alleen voor Griekenland en voor Duitsland. Bij de Eurogroep in Brussel zitten de 19 landen aan tafel die de euro als munt hebben. De negen overige EU-landen zonder euro vergaderen niet mee. Wel aan tafel zitten de Europese Commissie en het Internationaal Monetair Fonds. Wat willen de hoofdrolspelers?

Door Mark Beunderman

Foto EPA / Thierry Monasse

Foto EPA / Thierry Monasse

Griekenland: minister van Financiën Yanis Varoufakis

Griekenland wil de miljardensteun van EU en IMF blijven houden, maar meer kunnen uitgeven en zelf kunnen beslissen over hervormingen.

De Griekse minister Varoufakis zette afgelopen donderdag in een brief uiteen wat hij voor ogen heeft. Hij wil blijven samenwerken met EU, ECB en IMF, om aanspraak te kunnen maken op de 7,2 miljard euro die nog uit het huidige programma moet worden uitgekeerd. Maar tot irritatie van Duitsland committeert Varoufakis zich niet duidelijk aan de eerder gemaakte afspraken die horen bij het programma: bezuinigen en hervormen. Er staat bijvoorbeeld niet hoe hoog het primaire begrotingsoverschot (overschot na rentebetalingen) moet zijn.

Foto EPA / Stephanie Lecocq

Foto EPA / Stephanie Lecocq

Italië: minister van Financiën en Economie Pier Carlo Padoan

Italië wil een einde aan de onrust over Griekenland en het land binnen de euro houden.

Premier Matteo Renzi, die er tot nu toe niet in is geslaagd een einde te maken aan de economische stagnatie in zijn land, zit niet op instabiliteit aan de andere kant van de Ionische Zee te wachten. Renzi en zijn minister Pier Carlo Padoan hopen ook dat een Griekse deal de ontwikkeling richting meer flexibiliteit in de EU-begrotingsregels versnelt. Want niet alleen Griekenland, ook Italië wil meer ruimte om te investeren. Padoan steunde donderdag de brief van Varoufakis.

Foto EPA / Etienne Laurent

Foto EPA / Etienne Laurent

Frankrijk: minister van Financiën Michel Sapin

Frankrijk wil Griekenland tegemoet komen, maar het wil ook zijn miljarden terug zien.

De socialistische Franse regering deelt instinctief de afkeer van de linkse regering in Griekenland van het strenge bezuinigingsbeleid in Europa. Premier Manuel Valls sprak na de brief uit Athene donderdag van “een zeer bemoedigend teken dat een oplossing al heel snel mogelijk is”. Toch past ook Parijs op zijn tellen. Frankrijk heeft Griekenland 31 miljard euro geleend, het hoogste bedrag na Duitsland (40 miljard). Van schuldverlichting kan volgens Parijs geen sprake zijn.

Foto / EPA / Thierry Monasse

Foto / EPA / Thierry Monasse

Europese Commissie: eurocommissarissen Pierre Moscovici en Valdis Dombrovskis

De Europese Commissie, de hoeder van de Europese eenheid, is er alles aan gelegen de Grieken in de eurozone te houden.

Brussel vreest dat de EU verder kan desintegreren als de Grieken uit de euro stappen. De Franse eurocommissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) stelde zich bij een vergadering vorige week toegeeflijk op richting de Grieken. Voor Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker is deze crisis een vuurproef voor zijn leiderschap: hij regelmatig met de Griekse premier Tsipras. Tegelijkertijd kan de Commissie landen als Duitsland niet van zich vervreemden. De Letse eurocommissaris Dombrovskis (Euro) is meer een geestverwant van de Duitsers. Ook hij zit aan tafel.

Foto EPA / Simela Pantzartzi

Foto EPA / Simela Pantzartzi

Eurogroep: voorzitter Jeroen Dijsselbloem

Als voorzitter wil Dijsselbloem een compromis forceren dat niet te veel afwijkt van de bestaande afspraken met Griekenland.

De Nederlandse minister Jeroen Dijsselbloem zit in Brussel niet namens Nederland aan tafel – maar namens de hele eurogroep, waarvan hij de voorzitter is. De strenge Nederlandse sociaal-democraat is geneigd mee te denken met de Duitsers, maar kan dat niet te veel doen: hij moet als voorzitter zijn onpartijdigheid behouden. De Grieken probeerden de voorbije dagen de verdeeldheid tussen de eurolanden te gebruiken in de onderhandelingen. Het is aan Dijsselbloem de eenheid binnen de eurogroep te bewaren. Bij een mislukking komt de reputatie van de PvdA’er onder druk te staan.

Foto EPA / Thierry Monasse

Foto EPA / Thierry Monasse

Internationaal Monetair Fonds (IMF): Christine Lagarde

Het Internationaal Monetair Fonds wil vasthouden aan het bestaande programma voor Griekenland, maar belangrijkst is dat het zijn geld terugkrijgt.

IMF-voorzitter Christine Lagarde, die deelneemt aan het eurogroepoverleg in Brussel, voerde voorafgaand aan de vergadering druk vooroverleg. Van oudsher hamert het IMF erg op harde saneringen in probleemlanden. De afgelopen weken zei het fonds in Washington DC dat de bestaande programma maar de afgelopen jaren is ook bij het fonds in Washington DC twijfel gerezen aan de effectiviteit van het EU-IMF-programma. Lagarde steunt elke oplossing waarbij het geld dat het IMF in Griekenland heeft gestoken (28 miljard euro) ook terugkomt.

Foto ANP / Martijn Beekman

Foto ANP / Martijn Beekman

Nederland: staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes

Nederland wil niet afwijken van de huidige afspraken met Griekenland

Omdat minister minister Dijsselbloem als voorzitter optreedt, moet staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) het Nederlandse standpunt verdedigen. Dat neigt naar het Duitse. Wiebes zal de verlenging van het steunprogramma voor Griekenland alleen steunen “als de voorwaarden helemaal helder zijn en worden nageleefd”. Nederland is het “met Duitsland eens” dat het Griekse bod van afgelopen donderdag “onvoldoende handvatten” biedt. Wiebes kan zich echter niet te hard opstellen in Brussel, wil hij zijn collega Dijsselbloem niet in de problemen brengen.

Foto Olivier Hoslet

Foto Olivier Hoslet

Portugal: minister van Financiën Maria Luís Albuquerque

Portugal, dat de afgelopen jaren zelf hard bezuinigde, vindt het onrechtvaardig als de Grieken nu ‘softere’ voorwaarden krijgen

De tegenstelling tussen Noord-en Zuid-Europa is in het huidige debat over Griekenland verdwenen. Waarom, vragen de Portugezen zich af, zou Griekenland nu minder hard hoeven te bezuinigen, terwijl wij zo ons best hebben gedaan? Net als Griekenland had Portugal een EU/IMF-programma. Op eigen kracht klom het daaruit. Portugal steunt nu Duitsland. “Iedereen moet zich aan de afspraken houden”, zegt de Portugese premier Pedro Passos Coelho.

Foto EPA / Yoan Valat

Foto EPA / Yoan Valat

Duitsland: minister van Financiën Wolfgang Schäuble

Duitsland zegt ‘nein’ tegen de Griekse eisen, maar de vraag is of het een Griekse euro-uittreding op zijn geweten wil hebben.

Keihard reageerde de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble vorige week op de brief van zijn Griekse ambtgenoot, waarin deze verlenging van de EU-steun aanvroeg. Zijn woordvoerder wees het schrijven binnen een paar uur af: de Grieken committeerden zich niet aan bezuinigingen en hervormingen. Daarna betitelden Duitse ambtenaren het Griekse verzoek in een gelekt document als een “Trojaans paard”. Het is echter de vraag wie er het laatste woord heeft in Berlijn. Bondskanselier Angela Merkel voelt ook een sterke verantwoordelijkheid om Europa bijeen te houden, zo heeft ze in diverse redevoeringen laten blijken. In 2012 wees ze een ‘Grexit’ (Griekse euro-uittreding) af.

Afbeelding / screenshot Uudised

Afbeelding / screenshot Uudised

Estland: minister van Financiën Maris Lauri

Estland en een aantal andere kleine landen zijn nog harder dan Duitsland. Zij zouden niet rouwig zijn als Griekenland de eurozone verlaat.

Europa kan zich best een Grexit veroorloven, zei de Estse minister van Financiën deze week. Estland, heeft een lagere levensstandaard dan Griekenland, maar moet wel meebetalen aan de steun aan Griekenland. Slowakije, een ander relatief arm voormalig communistisch land, en havik als het gaat om Griekenland, weigerde in 2012 zelfs mee te betalen aan het huidige steunprogramma. In Estland, Slowakije, en ook in Finland, moet verlenging van de Griekse steun door het parlement worden goedgekeurd. En kiezers daar hebben genoeg van de miljarden aan de Grieken.