Dit is wat je moet weten over de Feyenoordrellen

Boy, that escalated quickly.” Dat kan je wel zeggen over de rellen rondom de wedstrijd AS Roma – Feyenoord van gisteravond. Maar wat is er nou eigenlijk gebeurd? En moeten de Rotterdamse hooligans brommen in de Italiaanse cel? Nog even alles wat we weten op een rijtje.

Het plein nabij de Barcaccia-fontein in Rome de ochtend na de rellen tussen Feyenoord-supporters en de politie. Foto AFP/Filippo Monteforte

Boy, that escalated quickly.” Dat kan je wel zeggen over de rellen rondom de wedstrijd AS Roma - Feyenoord van gisteravond. Maar wat is er nou eigenlijk gebeurd? En moeten de Rotterdamse hooligans brommen in de Italiaanse cel? Nog even alles wat we weten op een rijtje.

Wat gebeurde er gisteravond precies?

Eigenlijk moet je twee dagen terug voor het begin het verhaal. Woensdagavond breken de eerste rellen uit op Campo de Fiori in het centrum van Rome. 33 mannen worden opgepakt als ze met flessen en vuurwerk naar politieagenten gegooid. Daarbij raken zes agenten gewond.

Er zijn heel veel supporters van de Rotterdamse club aanwezig in Rome. Feyenoord krijgt na de loting in de zestiende finales van de Europa League, die de club aan AS Roma koppelt, van de Romeinse club te horen dat zij 5.000 kaarten krijgen voor de uitwedstrijd. Dat is veel, maar voor de Italianen geen enkel probleem. Het olympisch stadion biedt plek aan ruim 72.000 toeschouwers en is zelden uitverkocht.

Er reizen echter meer supporters af naar de Italiaanse hoofdstad - de schattingen lopen uiteen van driehonderd tot duizend extra fans. Daaronder ook fanatieke fans die in Nederland wegens wangedrag stadionverbod hebben gekregen. Op de dag voor de wedstrijd besluiten de lokale autoriteiten bovendien dat iedereen kaarten kan kopen voor de wedstrijd. Ook voor het uitvak, en ook door fans met stadionverbod. Dit tot verrassing van Feyenoord, dat juist zorgvuldig de supporters die tot dan toe kaarten hebben gekocht heeft geregistreerd.

Op donderdag breken weer rellen uit. Volgens de Nederlandse ambassade gaat het om een groep van honderd tot tweehonderd supporters die op de beroemde Spaanse Trappen recht tegenover de politie komt te staan. Italiaanse media spreken van “honderden supporters”. De relschoppers bekogelen de agenten met flessen en rookbommen. Ook beschadigen ze de 400 jaar oude Barcaccia-fontein op de Piazza di Spagna. De fontein is net opgeknapt door de stad voor een prijs van 200.000 euro. Opnieuw pakt de politie mensen op, twintig man in totaal dit keer. Achttien mensen, waaronder dertien agenten, raken gewond.

Foto EPA/Claudio Peri

Burgemeester Ignazio Marino bij de inspectie van de Barcaccia-fontein daags na de rellen tussen Feyenoord-supporters en de politie. Foto EPA/Claudio Peri

Wat zijn de reacties?

Het oude historische centrum van Rome wordt achtergelaten als een slagveld. Als blijkt dat er monumenten beschadigd zijn - kunsthistorici spreken van “permanente beschadigingen” aan de Barcaccia-fontein - reageren Italiaanse autoriteiten fel. De burgemeester van Rome zegt “geschokt te zijn”:

“Rome is beschadigd en gekwetst. We hebben de schade gezien, onacceptabel geweld. Wie het kapot maakt, moet het ook maken. Iemand moet hiervoor verantwoordelijkheid nemen - of de voetbalclub of Nederland.”

Twitter avatar ignaziomarino Ignazio Marino Abbiamo constatato danni alla Barcaccia appena restaurata. Una violenza inaccettabile. Non devono essere i romani a pagare #RomaFeyenoord

De Italiaanse premier Matteo Renzi eist excuses van Feyenoord:

“Het enige persbericht dat Feyenoord nu moet uitbrengen, telt maar vijf letters: ‘scusa’. Ze moeten beginnen met hun excuses te maken in plaats van deze onbeschofterikken te verdedigen.”

Italiaanse kranten openen vanochtend bijna zonder uitzondering met het nieuws over de rellen op de voorpagina. De hooligans worden onder andere “barbaren” en “Hollandse beesten” genoemd. Lees hier een overzicht van de voorpagina’s van vandaag.

Foto screenshot Twitter

De voorpagina van de Italiaanse krant Il Tempo vanochtend. Foto screenshot Twitter

Maar de media zijn niet alleen negatief over de supporters. De politie, donderdag met 1.300 man aanwezig in de stad, zou de situatie hebben onderschat. Deze berichten worden versterkt als de burgemeester van Rome zegt zijn politiecommissaris en prefect te hebben aangesproken op de rellen.

De Romeinse politie wijst weer naar hun Nederlandse collega’s, die met tien man naar Italië waren afgereisd om de Italiaanse agenten te adviseren over een plan van aanpak. Op advies van de Nederlanders, zo schrijven Italiaanse media, zouden de politie zich afwachtend hebben opgesteld waardoor de situatie uit de hand liep.

In Nederland wordt met afschuw gereageerd op de rellen. De PvdA stelt vragen over de ongeregeldheden aan het kabinet. En CDA-leider Sybrand Buma zegt dat de paspoorten van voetbalsupporters die zich misdragen in het buitenland voortaan moeten worden ingetrokken.

Twitter avatar ahmedmarcouch Ahmed Marcouch مركوش Deze Feyenoordhooligans verpesten het voor de echte supporters en zijn een schande voor de sport! oppakken en… http://t.co/hAHylwBV1o

De Nederlandse ambassadeur in Italië zegt alle medewerking toe aan de Italianen, maar geeft ook aan niet mee te willen betalen aan eventuele schade aan monumenten. Algemeen directeur Eric Gudde van Feyenoord zegt tegen de NOS dat hij het “heel vervelend” vindt, maar dat het ook buiten het stadion gebeurde en het daarom niet de verantwoordelijkheid van de club is. Een dag later voegt hij daar in een verklaring op de website van Feyenoord aan toe “zich te schamen”:

“Dat er in het kielzog van clubs mensen meereizen met kennelijk heel andere bedoelingen dan hun ploeg te steunen, is natuurlijk te triest voor woorden.”

Krijgen de supporters en Feyenoord straf?

Van de 53 supporters die zijn opgepakt hebben een aantal een celstraf gekregen, variërend van een jaar tot zestien maanden cel. Anderen kregen geldboetes van bedragen tot 45.000 euro. Momenteel zitter er nog altijd zes aanhangers van Feyenoord vast.

Foto AP/Gregorio Borgia

Feyenoord-supporters liggen op de grond nadat ze zijn gearresteerd door de Italiaanse politie. Foto AP/Gregorio Borgia

De straffen zijn echter voorwaardelijk, omdat in Italië celstraffen en boetes vaak automatisch worden ‘opgeschort’ wanneer de veroordeelde niet eerder met justitie in aanraking is gekomen. De Romeinse advocaat Daniele Tuffalo, die eerder hooligans verdedigde, legt uit:

“De arrestanten zijn bijgestaan door een advocaat van de rechtbank. Die heeft geadviseerd de celstraf te laten omzetten in boetes: 250 euro voor elke dag. Ze konden het land meteen verlaten. Een rechter kan bij ernstige gevallen anders besluiten, maar ook dan heeft het systeem grote moeite boetes te innen binnen Italië zelf. Als ik een Rotterdamse fan was zou ik niet betalen.”

Ook Feyenoord ontsnapt aan straf. De Europese voetbalbond UEFA zegt bij monde van een woordvoerder niets te kunnen doen omdat ze enkel over zaken gaan die zich in het stadion afspelen. Tegen persbureau ANP reageert de UEFA desgevraagd op de ongeregeldheden:

“Wij veroordelen wat er is gebeurd, maar de UEFA kan hier niets tegen doen.”

Wel meldt de UEFA nadrukkelijk Feyenoord te hebben verzocht zelf actie te ondernemen tegen de relschoppers. Feyenoord heeft daarover nog niets gemeld.

Waarom doen die Feyenoorders dit?

Daarvoor moet je nog verder terug in de tijd naar het seizoen 2004/2005. Dat is het laatste jaar waarin Feyenoord in Europa overwintert. Dit seizoen was het dan eindelijk weer zover. NRC-sportredacteur Steven Verseput was in Italië en schrijft daarover in NRC Handelsblad:

“De confrontatie met AS Roma is voor Feyenoord-fans een ijkpunt. De club uit Rome vormt een aansprekende tegenstander, waar bovendien veel uitkaarten voor beschikbaar waren door de grote stadioncapaciteit in Rome. Er kwam een run op kaartjes. Ook veel leden van de oude harde kern uit de jaren negentig trok naar Rome.”

Ron Smit, voorzitter van de de Feyenoord Supporters Vereniging (FSV) zegt in de week voorafgaand aan de wedstrijd tegen persbureau ANP dat het voor de fans alweer even geleden is dat ze naar zo’n wedstrijd kunnen:

“Dit is waar veel supporters jarenlang naar hebben gehunkerd. Natuurlijk moet je altijd een beetje opletten, maar ik ga ervan uit dat onze supporters hun gezonde verstand gebruiken.”

Het is voor de nieuwe generatie Feyenoord-supporters die tot de harde kern behoren ook een kans om zich te bewijzen. Al die jaren hebben ze moeten luisteren naar verhalen over rellen in Glasgow (2002), Basel (2004) of Nancy (2006) waar Feyenoord-supporters telkens voor ongeregeldheden zorgen. Nu zagen ze de kans zelf onderdeel te worden van zo’n verhaal.