‘Dit is de grootste bankroof ooit’

Deze rubriek beoordeelt elke week een bewering op waarheidsgehalte. Deze keer een bewering uit een bericht op de website van de NOS.

De aanleiding

Een groep hackers heeft vanachter computerschermen geld gestolen uit meer dan honderd banken in meer dan dertig landen. Dat gebeurde sinds 2013 via inbraken op computers van bankmedewerkers – en met een buit van zeker 300 miljoen dollar (263 miljoen euro) volgens internetbeveiligingsbedrijf Kaspersky Lab. Dat was het nieuws dat The New York Times afgelopen weekeinde naar buiten bracht. De krant had inzage gekregen in een rapport van Kaspersky Lab over de vermeende diefstal.

In Nederland nam onder meer de NOS het nieuws van de Amerikaanse krant over. De NOS voegde er op haar site aan toe dat het om „de grootste bankroof ooit” gaat.

En, klopt het?

Het antwoord is: nee. Een veel grotere bankoverval werd twaalf jaar geleden gepleegd door Qusay Saddam Hussein, de tweede zoon van de geëxecuteerde dictator van Irak. Ook dat was geen klassieke bankoverval – geen gijzeling of geweren. Husseins zoon en een adviseur van Saddam reden in de nacht van 18 maart 2003 – enkele uren voor de Amerikaanse invasie – naar de Iraakse centrale bank in Bagdad. Ze hadden een brief bij zich die ondertekend was door de dictator zelf en opdracht gaf tot de overhandiging van Amerikaanse dollarbiljetten en van eurobiljetten ter waarde van (ongerekend) bijna 900 miljoen euro. „Als je een opdracht krijgt van Saddam Hussein, dan ga je daar niet over discussiëren”, zei een betrokken bankmedewerker later tegen The New York Times. In twee uur werd het geld in drie vrachtwagens geladen. Husseins zoon en de adviseur roofden die nacht bijna drieënhalf keer zoveel als de hackers gestolen zouden hebben.

Ook zou er vorig jaar in Irak een grotere bankoverval zijn gepleegd door terreurgroep IS (buit: zo’n 350 miljoen euro), al zijn de berichten van de Iraakse regionale gouverneur over deze bankroof niet bevestigd. De vermeende diefstal van de hackers is dus niet de grootste bankroof uit de geschiedenis, maar van uitzonderlijke omvang is hij wel.

Als de internetroof inderdaad 263 miljoen euro heeft opgebracht, zoals Kaspersky Lab meldt, dan is het wel de grootste bankroof ooit die via internet gepleegd is.

De enige andere bankroof via internet van vergelijkbare omvang vond plaats in 2006, maar mislukte op het laatste moment toen hackers met gestolen informatie ruim 300 miljoen euro probeerden te stelen uit de Sumitomo Mitsui Bank in Londen. Dat ging niet door, omdat de hackers een paar elektronische formulieren verkeerd hadden ingevuld.

Conclusie

Groot is de vermeende bankroof van internetcriminelen absoluut. Met een buit van 263 miljoen euro gaat het om de grootste bankroof die ooit via internet gepleegd is. Maar de grootste bankroof uit de geschiedenis, zoals de NOS de diefstal omschreef, is het niet. Een zoon van Saddam Hussein stal in 2003 ruim drie keer zoveel geld uit de centrale bank van Irak. De stelling is daarom onwaar.