Bijna elke wijk heeft nu wel een schietpartij meegemaakt

De stad is veiliger, maar zo voelt dat niet. Kogels belanden in huizen en scholen. Waar loop je in Amsterdam níét het risico op een kogelregen? „Bizar dat een kind van acht weet wat een liquidatie is.” Tekst Mirjam Remie

Er zitten nog stukjes Gwenette op de velgen van een geparkeerde auto. Dat twitterde een AT5-verslaggever na de moord op topcrimineel Gwenette Martha in mei, middenin een woonwijk in Amstelveen. Tientallen kogels vlogen door de wijk, afkomstig uit automatische wapens. Dit was CSI voor de voordeuren van bewoners, op een tijdstip waarop zij net konden terugkeren van een bezoek aan de supermarkt.

De ‘driehoek’ van politie, justitie en burgemeester presenteerde maandag gunstige criminaliteitscijfers: vorig jaar minder overvallen, straatroven en inbraken in de stad. Maar ze werden overschaduwd door de liquidatiereeks waar maar geen eind aan lijkt te komen. Grove criminele afrekeningen, uitgevoerd met oorlogswapens, die daders maar nauwelijks kunnen hanteren. Een „ellendig gevoel” krijgt burgemeester Van der Laan ervan. De stad is veiliger, maar zo voelt dat niet.

De afgelopen weken was het weer goed raak. Toch is het aantal liquidaties op zich niet drastisch toegenomen: het cijfer fluctueert al jaren. In 2003 waren er anderhalf keer zoveel liquidaties als vorig jaar. Maar wat wel nieuw is: de grofheid. Afrekeningen vinden plaats in woonwijken – en niet alleen in de ‘slechte’. Twee keer had het slachtoffer een kind op de arm. En af en toe gaat het mis; deze week nog bleek dat de kogels die een 60-jarige vrouw doodden op haar balkon in Nieuw-West vermoedelijk voor haar schoonzoon waren bedoeld. Ook bij een liquidatie in Oost deze zomer lijkt sprake van een persoonsverwisseling.

Tijdens de dubbele liquidatie in de Staatsliedenbuurt in 2012, het begin van de reeks, boorden kogels zich in de woonark van Corine Colijn (44). Het was de week voor oud en nieuw, de tijd dat er buiten geploft en geknald wordt. „Op een gegeven moment dacht ik: dit is wel heel pittig. En mijn drie katten waren erg onrustig.”

Op Twitter zag ze dat er een schietpartij in de buurt was. Ze keek uit het raam: overal rode linten. Pas toen ze naar bed ging merkte ze de kogelgaten op. In de slaapkamer van haar zoon, die op dat moment bij zijn vader was. En in haar eigen slaapkamer. Daar kwam ze achter door het gruis in haar bed. „Die nacht was ik behoorlijk hyper. Maar het heeft geen nasleep gehad. Ik zie het als een bizar incident.”

Zo zijn er nog meer voorbeelden van gevallen waarin het maar net goed ging. Bij de liquidatie op de Borneokade in Oost in augustus vloog een kogel langs de oren van een vrouw de ijskast in, haar zoon zat op de grond te spelen. Ook bij een kinderdagverblijf en de Montessorischool in de buurt zaten kogelgaten in de muren.

„Toen we aan kwamen fietsen, was het hele schoolplein afgezet”, vertelt Brigitta van den Berg (42), moeder van twee kinderen. „Er was overal politie. Op de kinderen heeft het veel indruk gemaakt. Zij moesten door een zijdeur naar binnen.” Ondanks haar uitleg („boef schiet boef dood”) dacht haar zoon een week lang dat er een kind was doodgeschoten. „Pas toen ik de krant voorlas, geloofde hij me.”

Op de school van de kinderen van Colijn gaat het nog steeds veel over ‘de schietpartij’. Een aantal kinderen heeft er iets van meegemaakt. Ook thuis spraken ze er veel over. „Bizar dat een kind van acht weet wat een liquidatie is. Aan de andere kant: ik lag als kind wakker uit angst voor een verkrachter die in het nieuws was.”

Waarom vindt de onderwereldvete vooral in Amsterdam plaats, en niet in bijvoorbeeld Rotterdam, toch ook een belangrijke doorvoerhaven voor drugs? „Kennelijk komen de groepen die zich hiermee bezighouden vooral in de hoofdstad”, zegt een woordvoerder van de politie. De Amsterdamse oud-korpschef Joop van Riessen heeft een historische verklaring, zei hij eerder tegen deze krant. „Het komt door onze naam, door ons onterecht softe imago. Het kost generaties om daarvan af te komen.”

En het kan, ondanks de nieuwe, brede aanpak van criminelen jaren duren voor alle daders zijn gepakt, zei Van der Laan eerder. Intussen vliegen de kogels maar door, in het beste geval raken ze alleen muren. Hoe beangstigend ook, Colijn is altijd nuchter onder het incident op haar ark gebleven. Op verjaardagen had zij een mooi verhaal. En soms had ze er lol om. „Belde ik de verzekering: ik wil kogelschade melden. Dat had die man nog nooit meegemaakt.”