Alleen één Griekse econoom weet waar al die miljarden heengingen

De Grieken leenden miljarden van Europese landen en het Internationaal Monetair Fonds. Maar waar ging dat geld naar toe? Een zoektocht naar het geld.

Waar is de 244,6 miljard euro gebleven die de Grieken hebben geleend? Weet iemand dat?

Van het bedrag komt 196,5 miljard uit de eurolanden en 48,1 miljard van het IMF. Het Nederlandse ministerie van Financiën zegt dat „een deel van de steun is gereserveerd voor de Griekse banken”. De rest is „algemene begrotingssteun”. Voor specifiekere informatie verwijst een woordvoerder naar tabellen in een IMF-rapport van juni 2014. Die helpen niet. De tabellen laten alleen maar zien waar de Griekse overheid ál haar middelen aan besteedt.

Het IMF dan? Het hoofdkantoor in Washington laat weten dat het fonds niet bijhoudt waar de Grieken het geleende geld aan uitgeven. Daar gaan ze zelf over, aldus het IMF.

De Grieken zelf, weten die het? In de statistieken van de Griekse overheid zie je de miljarden wel binnenstromen, maar is onbekend in welke uitgavenpost ze verdwijnen. Ze belanden gewoon in een grote overheidspot, zo lijkt het.

Dan naar de Europese Centrale Bank (ECB). Een woordvoerder mailt: „Dit is geen vraag voor de ECB. Het is niet ons geld, maar geld van de lidstaten.” Hij verwijst naar de Europese Commissie, die het dagelijks bestuur van de EU vormt én trojkalid is. Maar ook de Commissie weet het niet. Wel verwijst een bron in de Commissie naar een artikel van de Griekse denktank Macropolis. Op de website zou een redelijk betrouwbaar overzicht moeten staan.

Where did all the money go, heet het stuk van de Griekse econoom Yiannis Mouzakis. Hij heeft een overzicht gemaakt op basis van informatie uit rapporten van de Commissie, het IMF, het Griekse ministerie van Financiën en ELSTAT, het Griekse Bureau voor de Statistiek. Mouzakis vertelt via de telefoon het stuk begin dit jaar geschreven te hebben tijdens een vlucht van Schotland naar Athene.

Volgens Grégory Claeys, onderzoeker bij de gerenommeerde Brusselse denktank Bruegel, is Macropolis „over het algemeen te vertrouwen” als het gaat om de Griekse schuldencrisis. Claeys kent de schatting van Mouzakis als het enige overzicht dat er is van de besteding van de lening. „De informatie is niet op één plek te vinden. Er staat wat bij de IMF, wat in Griekse statistieken, wat bij de ECB, bij de Commissie. Maar niemand houdt het bij. Dat is raar.”

Wat berekende Yiannis Mouzakis begin dit jaar in een vliegtuig tussen Schotland en Athene?

1. Het grootste deel van het geld (81 miljard) is uitgegeven aan het financieren van overheidsschuld. Oftewel, aan de schuldeisers die hun geld terug moesten krijgen.

2. Ongeveer 48 miljard is naar Griekse banken gegaan die geld nodig hadden om te overleven in de crisis.

3. Een ander groot deel, 41 miljard, betaalde Griekenland als rente over zijn schulden.

4. Zo’n 35 miljard ging naar de herstructurering van de Griekse schuld aan de financiële sector.

5. Aan overheidsuitgaven in de publieke sector, zoals ambtenarensalarissen, is 27 miljard besteed.

En dan zijn er nog wat kleinere uitgaven, zoals het terugbetalen van schulden aan het IMF.

Het gaat hier dus om een ruwe schatting van een Griekse denktank. De Nederlandse Algemene Rekenkamer beklaagt zich al jaren over de controle op het Europese noodfonds EFSF (daaruit kwam 143,6 miljard euro van de totale lening uit Griekenland). Voorlopig moeten we op dus Yiannis Mouzakis vertrouwen.