‘Talibaan praten vandaag in Qatar met VS over vrede’ - VS ontkent

De Talibaan gaan vandaag naar eigen zeggen in Qatar met de Verenigde Staten praten over vrede. Dat zegt een vertegenwoordiger van de Talibaan tegen persbureau Reuters. Ook bronnen binnen het Pakistaanse leger geven aan dat de Talibaan willen onderhandelen. De VS ontkent de ontmoeting.

Leden van de Afghaanse veiligheidsdiensten onderzoeken de plek van een zelfmoordaanslag op een politiewagen op 3 februari dit jaar. Lokale bronnen meldden dat de Talibaan de aanslag, waarbij zes doden en acht gewonden vielen, opeiste. Foto EPA/Watan Yar

De Talibaan beginnen vanmiddag naar eigen zeggen in Qatar met vredesonderhandelingen met de Verenigde Staten van Amerika. Dat heeft een vertegenwoordiger van de Talibaan aan persbureau Reuters gemeld. Ook bronnen binnen het Pakistaanse leger hebben aangegeven dat de Talibaan willen praten over vrede in Afghanistan.

Update 13.35 uur

Een Amerikaanse vertegenwoordiger heeft gezegd dat de Verenigde Staten geen gesprekken voert met de Talibaan in Qatar. Eerdere beweringen van de Afghaanse moslimextremisten over een ontmoeting vandaag tussen beide partijen zijn volgens de functionaris “niet waar”.

Qatarese autoriteiten hebben het nieuws nog niet bevestigd. Op vrijdag zou een nieuwe onderhandelingsronde op het programma staan. Eerder op de dag heeft de Pakistaanse legerchef Raheel Sharif gezegd dat de Talibaan in maart willen beginnen met het vredesproces. Andere bronnen binnen het Pakistaanse leger melden dat er over de locatie van eventuele gesprekken nog wordt nagedacht. Islamabad, Kabul, Beijing en Dubai zouden tot de kandidaten behoren. Pakistan speelt met haar historische banden met de Talibaan een cruciale rol in het verzoeningsproces in Afghanistan.

Buitenlandredacteur Floris van Straaten vindt het nieuws vooralsnog “verwarrend en onzeker”:

“Het verleden biedt weinig hoop. Er zijn eerder onderhandelingsrondes met groot vertoon aangekondigd en die liepen steeds op niets uit. Als beide partijen al aan tafel komen leggen de Talibaan steeds zulke extreme eisen neer dat de onderhandelingen gedoemd zijn te mislukken. Wel is de situatie fundamenteel anders dan voorheen omdat buitenlandse troepen nagenoeg weg zijn uit het land. De Talibaan hebben altijd gezegd alleen met de VS te willen onderhandelen omdat zij de echte machthebbers zouden zijn. Dat argument gaat nu niet meer op. Daarom is het vreemd dat de Talibaan nu met de Verenigde Staten willen onderhandelen terwijl Amerika een steeds kleinere rol in het conflict begint te spelen.”

Is de leiding van de Talibaan sterk genoeg?

Al sinds 2001 worden er pogingen ondernomen een vredesakkoord te bereiken in Afghanistan. Maar dergelijke initiatieven, onder andere van buurland Pakistan dat in het noordoosten van Afghanistan met de moslimextremisten vecht, stuitten steeds op verzet van de leider van de Talibaan, mullah Omar, of op extreme eisen van zijn organisatie. Omar is al sinds 2001 niet meer in het openbaar gezien.

Mochten de vredesonderhandelingen doorgaan, dan zou dat een grote opsteker zijn voor de Afghaanse president Ashraf Ghani. Sinds zijn aantreden vorig jaar heeft Ghani geprobeerd de Talibaan aan de onderhandelingstafel te krijgen. Daarvoor zocht de president onder andere steun bij Pakistan en China.

Het is maar de vraag of een vredesproces - en een mogelijk vredesakkoord - daadwerkelijk leidt tot vrede. De Talibaan zijn deels versplinterd in verschillende groeperingen die nog altijd een kalifaat willen stichten in de regio. Het is niet zeker of de leiding sterk genoeg is ook hen zover te krijgen de wapens neer te leggen.