‘Juliana kocht mogelijk roofkunst afkomstig uit naziboedel’

De standbeelden van koningin Juliana en prins Bernhard bij paleis Soestdijk in Baarn. Foto ANP/Marcel Antonisse

Koningin Juliana heeft in 1948 een schilderij aangekocht van de Vlaamse meester Paul Bril (1554-1625), dat afkomstig was uit de inboedel van nazi Hans Fischböck. Dat schrijven de regionale kranten van de Holland Media Combinatie op basis van eigen archiefonderzoek.

Juliana kocht het schilderij, dat de Heilige Hubertus in een landschap voorstelt, tegen de taxatiewaarde van 4000 gulden nadat ze het sinds 1946 als bruikleen in haar paleis had hangen. In het aankoopcontract staat de naam van Fischböck gemeld. Deze Oostenrijker was onder het nazibewind in Nederland onder meer belast met de onteigening van Joodse vermogens.

Schrijffout

Volgens de Stichting Nederlands Kunstbezit (SNK), die na de oorlog belast was met de opsporing en recuperatie van geroofde kunstwerken, kwam het werk uit het bezit van een Gotschalk of Gottschalk. Dat blijkt nu een schrijffout te zijn. Uit een handgeschreven notitie op een SNK-document, blijkt het kunstwerk afkomstig te zijn van kunstenaar Jos H. Gosschalk uit Den Haag. Deze man keerde na de oorlog als overlevende terug uit concentratiekamp Theresienstadt. Fischböck kocht het schilderij bij kunsthandel P. de Boer in Amsterdam. Die had het weer van de kunsthandelaar Schretlen, die aan het SNK had laten weten het werk eind 1939, begin 1940 aangeschaft te hebben.

De Rijksvoorlichtingsdienst laat in een reactie weten dat het werk van Paul Bril onderdeel uitmaakt van een onderzoek. dat de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje begin 2014 heeft ingesteld naar de herkomst van werken in de Koninklijke collectie. Dit voorjaar zullen de bevindingen bekendgemaakt worden door een onderzoekscommissie onder leiding van Rudi Ekkart, die ook het onderzoek naar roofkunst in bezit van Nederlandse musea heeft geleid. Tussentijds zullen er geen conclusies over werken bekend worden gemaakt, aldus de RVD. Mochten er roofkunstwerken aangetroffen worden, dan zal met de rechthebbenden overlegd worden over rechtsherstel.