De‘verloren’ regenboogtrui in Ronse overschaduwde al zijn mooie triomfen

Claude Criquielion

Wielrenner

Menig Belg hoopte dat hij de opvolger van Eddy Merckx zou zijn. De aimabele Waal voelde de druk. „Ik werd overgewaardeerd”, zei hij zelf.

Claude Criquielion die in 1988 noodgedwongen lopend over de finish moet. Foto VI Images

Zijn linkerwijsvinger priemt naar de hemel, in zijn rechterhand houdt hij een kapotte racefiets. Ronse, WK wielrennen, 28 augustus 1988. Thuisfavoriet Claude Criquielion lijkt te gaan winnen, tot hij vlak voor de eindstreep de hekken wordt in gereden door de Canadese cowboy Steve Bauer. Hij valt, staat vertwijfeld op, loopt met zijn fiets richting finish en wordt ingehaald door een groepje achtervolgers. Ook dat nog. „Op zestig meter van de streep was ik nog wereldkampioen”, bitst hij na afloop voor de Belgische televisie.

De Waalse wielrenner Criquielion – die gisteren na een herseninfarct op 58-jarige leeftijd overleed in Aalst – is vooral bekend vanwege een koers die hij niet won. De landbouwerszoon uit het Henegouwse dorpje Twee-Akren lijkt die dag op weg naar zijn finest hour als coureur. Ronse, de koninginnestad van de Vlaamse Ardennen, ligt vijftien kilometer van zijn huis; tienduizenden fans juichen als ‘Claudy’ met de Italiaan Maurizio Fondriest en Bauer begint aan de slotkilometer van het WK. Elke meter van de venijnig oplopende Kruisstraat richting finish kent hij. ‘Criq’ pareert als Bauer aanzet. Hup, rechts erlangs. Dit kan niet meer mis. Tot de Canadees bruusk de deur sluit, Criquielion valt en de lepe Fondriest langs de andere kant van de weg zomaar de wereldtitel pakt.

„Bauer doet me miljoenen verliezen”, zegt Criquielion een paar uur later thuis tegen twee journalisten van het blad Sport 80. Zijn Canadese kwelgeest en Fondriest hebben Ronse dan al spoorslags verlaten, onder bescherming van de Rijkswacht. De kopman van de Belgen zoekt het gezelschap van de honderden fans, die hem voor zijn deur steun betuigen. Ze drinken de champagne op die hij al koud had staan om de titel te vieren. Criq kondigt een proces aan tegen die „bandiet” van een Bauer.

„Achteraf bekeken een vergissing”, zo gaf hij in 2012 toe in de Belgische krant Het Nieuwsblad. De zaak sleepte acht jaar, met als enig resultaat dat hij de proceskosten van 500.000 frank (ongeveer 12.500 euro) moest betalen. De veelsproken WK-afloop overschaduwde ook de mooie triomfen, die Criquielion behaalde. „De meeste mensen beginnen nog steeds eerst over Ronse en pas dan over mijn wereldtitel in Barcelona.”

Onder zware omstandigheden soleerde Criquielion in 1984 naar de regenboogtrui. Een goede renner was hij al, vanaf nu kan hij ook afmaken. Er volgt winst in klassiekers als de Waalse Pijl (1985 en 1989) en de Ronde van Vlaanderen (1987). Maar in ‘zijn’ Luik-Bastenaken-Luik blijft het bij een reeks ereplaatsen. Legendarisch is de editie van 1987, waarin koplopers Criquielion en Stephen Roche tot surplace toe strijden om de winst, terwijl vanuit de achtergrond ineens Moreno Argentin voorbij flitst. Weer niet.

In de Tour de France werd de renner van Kas-Campagnolo, Splendor, Hitachi en Lotto tussen 1979 en met 1990 vier keer negende in het eindklassement. In 1986 is hij zelfs vijfde. Opvolger van Eddy Merckx, de loden last voor elke Belgisch wielertalent? „Ik werd overgewaardeerd”, vertelde Criquielion zelf in 1997 in het boek De wielergoden van de lage landen aan Jacques Seys. „Ik wist dat ik zo’n lange rittenwedstrijd nooit zonder inzinking zou doorkomen.”

België treurt om het heengaan van een kampioen zonder kapsones, die al jong zijn vader verloor en met zijn vrouw veel zorg had voor een gehandicapte zoon. Premier Charles Michel prees Criquielion gisteren ook als schepen van de stad Lessen, „iemand die naar mensen luisterde”. Voormalig ploegleider Jef Braeckevelt („een zeer brave jongen”) en oud-bondscoach José de Cauwer („lieve en aimabele man”) verwoordden hoe de wielerwereld zich hem herinnert.

„Mijn naam staat nog altijd in de straat gekerfd”, vertelde Criquielion in 1997 over de Kruisstraat in Ronse. Zijn naam zal nooit meer worden uitgewist. Wereldkampioen, winnaar Ronde van Vlaanderen, aimabele man.