De Romeinse wolf is verkocht

Feyenoord speelt vanavond tegen een volksclub die is overgenomen door een Amerikaanse zakenman

Supporters van AS Roma hopen dat hun club na de overname eindelijk mee gaat doen om de prijzen. Foto EPA

De zwarte wolf met woeste rode ogen gromt voorbijgangers toe vanaf de muur. Het oude, nostalgische clublogo van AS Roma moet tegenstanders afschrikken. De deuren van supportersvereniging Roma Club Testaccio zijn geschilderd in het karakteristieke geelrood – misschien wel de mooiste clubkleuren ter wereld. De clubvlag wappert in het verlaten straatje. Veni vidi vici valt nog net te lezen als de wind even is gaan liggen: Ik kwam, zag, overwon.

Dit is AS Roma-grondgebied. Hier in het zuidwestelijk deel van Rome, in de arbeiderswijk Testaccio, ging de club twee jaar na de oprichting in 1927 voetballen in een houten stadion – Campo Testaccio. Het stadion is allang verdwenen, maar nog altijd wonen de meeste aanhangers van i Giallorossi in de wijk, gelegen aan de rivier de Tiber. Hier prijst de barvrouw trots een flesje officieel AS Roma-bier aan. En op een kale muur wordt de gehate stadsgenoot Lazio Roma beschimpt: ‘Lazio HIV’ staat er in grote graffitiletters. Het is op loopafstand van het plein waar gisteravond fans van Feyenoord – vanavond tegenstander van AS Roma in de Europa League – werden opgepakt nadat ze zich misdroegen.

AS (Associazione Sportiva) Roma, mythische volkclub met die 38-jarige Romeinse veldheer Francesco Totti die maar niet wil stoppen. Romanisti ben je niet zomaar, als je eenmaal gekozen hebt als fan kan je niet zomaar terug in de verdeelde voetbalstad Rome. Lazio is de club van de rijke elite met rechtse politieke opvattingen, terwijl ‘ASR’ voor de werkende klasse is met linkse sympathieën.

Het is deze Italiaanse voetbalcultuur die sinds 2011 niet meer in Italiaanse handen is. Een Amerikaanse investeerder – de Boston International Group – nam AS Roma dat jaar over na een aaneenschakeling van financiële problemen bij de club. Zo kwam er een einde aan de macht van de Romeinse familie Sensi, die de club sinds 1993 leidde: eerst door oliehandelaar Franco Sensi en na zijn dood in 2008 door dochter Rosella.

Het was een primeur in het Italiaanse voetbal, voor het eerst werd een club uit de Serie A gerund door een buitenlandse eigenaar. En het was tegelijkertijd een kleine cultuurshock: de chauvinistische Italianen die de ziel van hun volkssport verkochten aan buitenstaanders.

AS Roma blijkt nu een voorloper. Anderhalf jaar geleden volgde ook Internazionale, de club is gekocht door een consortium onder leiding van de Indonesiër Erick Thohir. Exit oliemagnaat Massimo Moratti, sinds 1995 clubeigenaar. Inmiddels heeft een Thaise zakenman interesse in AC Milan, dat nog altijd in handen is van oud-premier Silvio Berlusconi. Er zou een bod van één miljard euro zijn gedaan.

De tijd van de Italiaanse grootindustriëlen die de macht hebben bij hun voetbalclub is voorbij, zegt sportjournalist Emile Schelvis, kenner van het Italiaanse voetbal. „Ze worden weggeblazen door het grote geld.”

AS Roma wordt geleid door de Amerikaanse zakenman James Pallotta – tevens minderheidsaandeelhouder van basketbalclub Boston Celtics. Hij runt de voetbalclub modern met veel aandacht voor merchandising. „Nu die Amerikaanse eigenaars er zijn, is het rustig”, zegt Eurocommissaris Frans Timmermans – al jaren AS Roma-fan en erelid van de club – in Voetbal International. Hij sprak met de nieuwe eigenaar. „Die mensen komen uit het Amerikaanse basketbal. Ze weten hoe je een rendabel model opzet.”

De plannen van Pallotta zijn groots. Hij wil snel een nieuw stadion bouwen. Volgend jaar augustus moet het af zijn. Dat is hard nodig, in de filosofie van de Amerikaanse eigenaar: AS Roma deelt nu het imposante Stadio Olimpico met Lazio, waardoor het lastig is de commerciële en zakelijke activiteiten rond wedstrijden goed te benutten. Ook kleine zaken pakt hij aan: de oude website is vernieuwd en is nu in het Engels leesbaar.

De fans van AS Roma hoor je nauwelijks klagen. Maurizio Rosi is secretaris van supportersvereniging Roma Club Testaccio. Hij ziet Pallotta als redder van de club. „Alle mecenassen die zich voordeden als grote Romeinen hebben het alleen gelaten bij mooie woorden.” Rosi heeft er geen moeite mee dat buitenlanders het Italiaanse voetbal overnemen. „Wie een open geest heeft, accepteert de verandering. Leve de buitenlandse investeerders die rijkdom en innovatie brengen. Italië bevindt zich in een economische crisis, en kan zich niet verzetten tegen buitenlandse investeringen.”

Volgens Schelvis heeft AS Roma – drie keer landskampioen – last van het Chelsea- en Manchester City-syndroom: „Clubs die nooit veel wonnen, nu zijn overgenomen en denken: eindelijk is onze tijd gekomen om prijzen te pakken.”

Eén fout maakte Pallotta wel al volgens de fans. Hij ging een stap te ver met het veranderen van het logo. ‘ASR’ werd aangepast in ‘Roma’, waardoor ook buitenlandse fans de club identificeren met Rome. Rosi: ,,Dat bevalt me niet, ik ben nog gehecht aan het oude wapenschild met het opschrift ASR.” Fans accepteren veel, maar kom niet aan hun logo.