Blijft KLM zelfstandig? Op deze drie plekken wordt de strijd gevoerd

2003-09-30 12:39:51 NLD-20030930-SCHIPHOL: Een KLM-stewardess toont dinsdag na afloop van de persconrentie over de overname van KLM door Air France op Schiphol miniatuur vliegtuigen van Air France (L) en KLM. ANP FOTO/MARCEL ANTONISSE Foto ANP

Air France-KLM presenteert vandaag de financiële resultaten over 2014. De cijfers zijn slecht, is de verwachting. De luchtvaartmaatschappij is vooral met zichzelf bezig. In drie plaatsen vraagt men zich af: blijft KLM zelfstandig?

Update 7.45 uur: De cijfers over 2014 zijn er. Air France-KLM heeft een verlies geleden van 198 miljoen euro, en heeft besloten zijn winstdoelstelling voor de komende jaren los te laten. Gezien de huidige omstandigheden op de luchtvaartmarkt zijn die te ambitieus, meldt het concern. Ook schrapt het bedrijf dit jaar achthonderd banen, allemaal bij zijn Franse dochter.

1. In Amstelveen

“Er zijn logischerwijs grenzen aan wat je centraal kunt en wilt doen. [... ] Soms besluiten wij dat verdere integratie goed is, soms moeten wij met elkaar concluderen dat er aan verdere integratie geen voordelen zitten.”

President-directeur Pieter Elbers van KLM formuleert het voorzichtig, maar de strekking is helder: de grens van integratie van de twee maatschappijen is bereikt.

Bronnen binnen KLM bevestigen deze koers. Het samenvoegen van allerlei diensten – onderhoud, vrachtvervoer, verkoopcentra in het buitenland – heeft de afgelopen elf jaar veel besparingen opgeleverd, maar verdere samenwerking is niet zinvol. Alleen op het gebied van marketing valt nog wat voordeel te halen. Ook het personeel wil geen verdere integratie.

Een conflict over kasbeheer, ironisch genoeg naar buiten gekomen bij een persbijeenkomst die bedoeld was om de zegeningen van de fusie te belichten, heeft de discussie over integratie op scherp gezet. De machtsstrijd over het overhevelen van kasbeheer van KLM naar de holding werd gewonnen door KLM.

2. In Parijs

Volgens Alexandre de Juniac, topman van Air France-KLM, valt er nog wel degelijk voordeel te halen met verdere integratie. Met het verschuiven van ‘overtollig’ kasgeld van Amstelveen naar Parijs wilde hij bijvoorbeeld goedkoper kunnen lenen als holding.

In Nederland bestaat het beeld dat de verliezen van Air France binnen de holding moeten worden gecompenseerd met de winsten van KLM. Terwijl KLM al jaren geleden is begonnen met bezuinigen en efficiënter werken, stelt Air France ingrijpen uit. De KLM-doelen voor de komende vijf jaar zijn bekend – 700 miljoen bezuinigen, 20 procent meer productiviteit – maar Air France wacht naar eigen zeggen op de verkiezingen van de nieuwe ondernemingsraad in maart.

Zeker is dat de Nederlandse commentaren in Parijs goed worden gelezen en dat de ergernis groot is. Fréderic Gagey, president-directeur van Air France, schreef daarom onlangs een ingezonden stuk in Het Financieele Dagblad om “een aantal onjuiste beweringen en percepties” recht te zetten. Heus, Air France zit niet stil en doet net als KLM veel aan kostenbesparing.

3. In Den Haag

Politici laten zich niet onbetuigd in de strijd tussen holding en Air France enerzijds en KLM anderzijds. Bij het spoeddebat met staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur, PvdA) van 28 januari struikelden Kamerleden over elkaar om te getuigen van hun ‘blauwe hart’. Het kabinet moet meer doen om de Nederlandse belangen veilig te stellen, was de boodschap.

De politieke verdediging van KLM maakt niet altijd een realistische indruk. Voor de PVV had de fusie “nooit mogen gebeuren”. De suggestie dat KLM zich van Air France zou kunnen afscheiden en alleen zou kunnen overleven is wellicht vooral bedoeld voor de bühne. Samenwerking is een voorwaarde voor elke maatschappij met mondiale ambities.