Over tien jaar is Richter nog meer waard

Wat is speculatie op de kunstmarkt? Veel kunstenaars behouden hun waarde, denkt men.

Abstraktes Bild (1986)bracht vorige week bij Sotheby’s een recordbedrag van 41 miljoen euro op Foto AFP /JUSTIN TALLIS

Nog nooit eerder is een werk van Gerhard Richter voor zo’n hoog bedrag geveild als vorige week bij Sotheby’s in Londen. Op 41 miljoen euro werd zijn Abstraktes Bild uit 1986 afgehamerd. In 1999 werd het door de verkoper nog voor 607.000 euro aangekocht.

De 83-jarige Richter is sinds vorige week Europa’s duurste levende kunstenaar. Zijn werk wordt gretig door de veilinghuizen aangeboden. Een dag later veilde Christie’s ook twee werken van de Duitser: Vierwaldstädter See bracht 20,2 miljoen euro op, Karmin uit 1994 12,1 miljoen euro. Voor verzamelaars een mooie tijd om zijn werken op de markt te brengen.

Zit het werk van Richter met het record van vorige week aan de top? Welnee, denken honderd kunstmarktexperts in een panel van kunstmarktonderzoeksbureau Art Tactic in Londen dat vertrouwensmeters samenstelt. Richter geldt als een kunstenaar waarvan het werk niet alleen dit jaar, maar ook over tien jaar in waarde zal stijgen. Ze hebben op die termijn alleen meer vertrouwen in de waarde van Amerikanen Jeff Koons en Cindy Sherman.

Uit de vertrouwensmeters blijkt dat voor de komende zes maanden de verwachtingen het meest stijgen voor de Japanner popartkunstenaar Yoshitomo Nara en voor de Duitse kunstenaar Anselm Kiefer. In de categorie van overleden kunstenaars is Cy Twombly een kunstenaar om in de gaten te houden. Het vertrouwen in hem stijgt. Dat bleek ook op de veilingen vorige week in Londen. Een Untitled (New York City) uit 1970 van Twombly werd voor bijna 26,3 miljoen dollar verkocht, het zelfde werk werd in mei 2012 nog voor 17,4 miljoen dollar geveild in New York.

Tweederde van de honderd kunstmarktexperts verwacht dit jaar een verdere stijging van de prijzen. Maar de markt voor hedendaagse kunst heeft een hoog speculatief gehalte. Op een schaal van 1 tot 10 geven de kunstmarktexperts een speculatieniveau van 7. Dat maakt de waarde op lange termijn onzeker. Zo zijn van Damien Hirst de prijzen de afgelopen jaren al gaan glijden. Maar niemand van de 100 kunstmarktexperts verwacht dat de prijzen voor hem over tien jaar lager zijn dan nu. De minst veiligste belegging zijn de werken van de Britse broers Jake en Dinos Chapman. Hun shockkunst overleeft de tijd blijkbaar minder goed.