Onderzoek SNS onvermijdelijk

Het wanbeheer bij bank en verzekeraar SNS Reaal weet telkens weer te verrassen. Nu is, bij de voorgenomen verkoop van verzekeraar Vivat, een vermogenstekort van 700 miljoen euro ‘ontdekt’ bij Reaal, zoals het bedrijf eerder heette. Het tekort kwam in het vierde kwartaal van 2013 aan het licht, schrijft minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) aan de Tweede Kamer. Begin 2013 was SNS Reaal genationaliseerd. De overheid moest, tegen haar zin, ingrijpen omdat het concern failliet dreigde te gaan door overmoedige overnames en roekeloze vastgoedleningen inclusief mogelijke fraudes.

De minister geeft de nieuwe informatie in de toelichting op de verkoop van Vivat aan de Chinese verzekeringsmaatschappij Anbang. Deze nieuwkomer op de Nederlandse markt, die in hoog tempo overnames buiten zijn thuismarkt doet, betaalt 150 miljoen euro, maar belooft ook het vermogen van Vivat te versterken met maximaal 1 miljard euro om te voldoen aan de solvabiliteitseisen van De Nederlandsche Bank. Deze verhouding tussen de overnameprijs en de daaropvolgende kapitaalinjectie suggereert dat hier sprake is van een verkapte reddingsactie. De overheid ziet er als aandeelhouder van SNS Reaal geen heil in om extra kapitaal in Vivat te steken en verkoos een mindere opbrengst. De brief van Dijsselbloem maakt ook duidelijk dat de huidige lage rente voor de hele verzekeringssector bijzonder negatieve gevolgen heeft. De banken staan er goed voor, nu is strikt toezicht op verzekeraars urgent.

Minister Dijsselbloem heeft het nodige uit te leggen over het ontdekte vermogenstekort. SNS Reaal kreeg eind 2008 staatssteun. Deze steun was alleen bestemd voor banken die in de kern gezond waren. Later, toen SNS Reaal begon te wankelen, kreeg de bank ook kortlopende gelden van de Europese Centrale Bank. Ook dat geld kende financiële gezondheid als voorwaarde. Maar gezond was SNS Reaal dus niet. Hoe kon ook nog dit vermogenstekort van 700 miljoen euro onopgemerkt blijven? SNS Reaal was een wankelende financiële instelling die onder het vergrootglas van haar eigen commissarissen lag, inclusief twee commissarissen namens de overheid. Onder het vergrootglas van de externe accountant KPMG. En onder het vergrootglas van De Nederlandsche Bank.

Morgen behandelt de Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof het verzoek van beleggersbelangenclub VEB voor een onafhankelijk onderzoek (enquête) naar wanbeleid bij SNS Reaal. Dijsselbloem verzet zich daar als aandeelhouder tegen. Ook de huidige top van SNS Reaal vindt het niet nodig. Maar dit onderzoek was al verstandig gezien de kapitale missers. De vragen die nu zijn gerezen, maken de enquête onontkoombaar.