In een boze bui sprak ik soms dagenlang niet met haar

Elke carrière kent wel een leermeester. Voor Mehmet Akbaygil (42), ondernemer in traditionele Iznik-tegels, is dat zijn moeder Isil Akbaygil.

„Ik was dertien jaar oud en mijn moeder vroeg of ik wilde emigreren. ‘Wil je naar een boarding school in Engeland?’ vroeg ze. Mijn ouders, broer, zus en ik woonden ons hele leven in Istanbul, waar mijn moeder hoogleraar aan de universiteit was. Maar natuurlijk wilde ik naar een privéschool in Engeland. Ik zou goed Engels leren en mijn wereldbeeld verbreden. Hoe jong ik ook was, mijn moeder liet me zelf kiezen of ik in het buitenland naar school wilde. Ze gaf me de verantwoordelijkheid over mijn eigen leven.

„Na mijn studie en werk in Engeland en daarna in de VS verhuisde ik terug naar Istanbul. Daar betrok mijn moeder me bij het bedrijf dat ze aan het opzetten was. Ze was in aanraking gekomen met opgravingen: eeuwenoude tegels en keramiek uit de Turkse stad Iznik. Dat waren prachtige, veelkleurige en kostbare tegels. Ze werden in de zestiende eeuw gebruikt ter versiering van paleizen en moskeeën. Maar daarna werden de tegels niet meer gemaakt, omdat de kennis over de productie ervan verloren was gegaan. Mijn moeder vond dat enorm zonde van het culturele erfgoed en zette een onderzoekscentrum op om het productieproces opnieuw uit te vinden. Ze gaf mij als twintiger de opdracht om coördinerend werk te doen. In die periode heb ik geleerd wat toewijding en doorzettingsvermogen is.

„Na het eerste jaar onderzoek wisten we dat de tegels voor het grootste deel bestonden uit het mineraal kwarts, maar bij het bakken bleven de tegels misvormd uit de oven komen. Een jaar later waren we nog steeds niet veel verder gekomen. De frustratie leidde tot conflicten tussen mijn moeder en mij. In een boze bui sprak ik soms dagenlang niet met haar. Ik begreep vaak niet dat zij er maar geld in bleef investeren en bleef geloven dat het zou gaan lukken. Toch kreeg ze gelijk. Na drie jaar stuitte een jonge onderzoeker per ongeluk op de oplossing. We waren blij en trots.

„Sinds vorig jaar leid ik de Europese tak van onze familieonderneming in Iznik-tegels en -keramiek. Ik probeer het bedrijf te leiden in de geest van mijn moeder: met verantwoordelijkheidsgevoel, toewijding en geduld.”