‘Folteraar Guantánamo misdroeg zich als agent in Chicago’

Detentiecentra bij Guantánamo Bay, Cuba. Foto AP / Toronto Star / Michelle Shephard

Een rechercheur uit Chicago die in Guantánamo Bay verantwoordelijk was voor de marteling van gedetineerden, dwong met zijn werkwijze in Chicago al bekentenissen af bij verdachten uit minderheidsgroepen. De betreffende rechercheur kon jarenlang zijn gang gaan, met ten minste één valse bekentenis tot gevolg. Dat blijkt uit onderzoek van de Britse krant The Guardian.

Richard Zuley was van 1977 tot 2007 actief in het noorden van Chicago. Tot zijn verhoortactieken behoorden het bedreigen van familieleden van verdachten en het dreigen met de doodstraf bij het uitblijven van een bekentenis. Verdachten werden soms uren achtereen aan de muur van de politiecel geketend.

Slaapontzegging en doodsbedreigingen

De openbaar aanklager van Cook County, waar Chicago onder valt, is een onderzoek gestart naar een van de veroordelingen waar Zuley bij betrokken was. Het gaat om de zaak van Lathierial Boyd, die in 1990 werd veroordeeld tot een celstraf van 23 jaar voor moord. In 2013 kwam hij op last van de openbaar aanklager vrij. Boyd beschuldigt Zuley van het achterhouden van belangrijke informatie en het achterlaten van bewijsmateriaal.

Hoewel betrokkenen bij de openbaar aanklager zeggen dat het slechts om dit ene geval gaat, worden er volgens The Guardian klachten over Zuley opgevraagd bij een onafhankelijke lokale politietoezichthouder.

Zuley was in Guantánamo Bay onder meer verantwoordelijk voor het verhoor van Mohamedou Ould Slahi. De agent nam het verhoor van Slahi in juli 2003 over. Vanaf dat moment kreeg de gedetineerde volgens The Guardian te maken met doodsbedreigingen, slaapontzegging en extreem hoge temperaturen. Slahi zit sinds 2002 vast in Guantánamo Bay, zonder ooit te zijn aangeklaagd. Hij schreef een boek, Guantánamo Dagboek, over zijn detentie. Daarin vertelt hij uit de eerste hand wat ook beschreven staat in het recente Congresrapport over het geheime CIA-martelprogramma.

Het was voor het eerst dat een gevangene die nog vastzit in het Amerikaanse detentiekamp op Cuba, een boek publiceert. NRC Handelsblad publiceerde vorige maand een hoofdstuk uit het dagboek.

Lees het hoofdstuk in NRC: Eén blik op je oranje overall zegt genoeg (€)