‘Een miljoen Nederlanders heeft last van oorsuizen’

Dat schreven audioloog Jan de Laat en oorplugproducent Rien Houwers in de Volkskrant

illustratie martien ter veen

De aanleiding

Ook weleens last van een piep in je oor na het uitgaan? Je mag blij zijn als hij weer verdwijnt. Want wat blijkt? Eén miljoen Nederlanders heeft last van oorsuizen. Tenminste, dat schreven audioloog Jan de Laat en oorplugproducent Rien Houwers vorige week in een opiniestuk in de Volkskrant. In het kader van ‘de week van het oorsuizen’ legden ze uit dat tinnitus, zoals het fenomeen officieel heet, veel maatschappelijke schade oplevert. Een miljoen mensen? Dat gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

Wanneer we Jan de Laat vragen naar de herkomst van de één miljoen laat hij weten dat hij zich heeft gebaseerd op cijfers van de NVVS, de Nederlandse Vereniging van Slechthorenden. Hoe komt die aan dat cijfer? Volgens NVVS-directeur Joop Beelen gaat het om een schatting van KNO-artsen in Nederland. De meeste KNO-artsen schatten het aantal tinnitus-slachtoffers in Nederland op zo’n 1,5 miljoen, zegt hij. Artsen bij het VUmc in Amsterdam en het UMC in Maastricht hebben het volgens hem zelfs over 2 miljoen.

En, klopt het?

Exacte cijfers zijn er niet. In Nederland zijn er 810.500 mensen bekend bij de huisarts met slechthorendheid, staat in een rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Gehoorschade en geluidsblootstelling in Nederland. Maar dat gaat over álle vormen van slechthorendheid, dus niet alleen oorsuizen. Slechts een klein deel van de mensen met gehoorklachten als oorsuizen, wattig gevoel of slechter gehoor gaat naar de huisarts.

Als we kijken naar de patiënteninformatie van verschillende ziekenhuizen komen we inderdaad de getallen tegen die de NVVS ook noemt. In de folder van het VUmc lezen we dat naar schatting twee miljoen mensen in Nederland weleens last hebben van tinnitus. Andere ziekenhuizen noemen een lager getal. Het Rijnland Ziekenhuis in Alphen aan den Rijn bijvoorbeeld vermeldt dat tinnitus voorkomt bij ongeveer één miljoen Nederlanders, van wie circa 10 procent er „veel last” van heeft.

Waar komen die schattingen vandaan?

De NVVS verwijst ook naar de website Audiologieboek.nl van de Nederlandse Vereniging voor Audiologie. Daar zien we een schatting van het aantal tinnitus-gevallen in Nederland op basis van Amerikaanse cijfers van het National Centre of Health Statistics. In de VS is gemeten dat 5 procent van de bevolking last heeft van matige tot sterke tinnitus. Op basis daarvan is becijferd dat het in Nederland moet gaan om zo’n 800.000 mensen.

800.000 is heel wat minder dan 2 miljoen. De aantallen die worden genoemd variëren nogal. Vanwaar die verschillen? En wat zeggen KNO-artsen daarover? De KNO-artsen in het VUmc baseren hun schatting op verschillende West-Europese en Amerikaanse onderzoeken, die spreken van 5 tot 20 procent van de bevolking, zo laten ze via een woordvoerder weten. Het verschil in de schattingen is te verklaren door de verschillende definities die worden gehanteerd van ‘last hebben’. Of de percentages ook gelden in Nederland is niet met 100 procent zekerheid te zeggen: grootschalig onderzoek naar tinnitus in Nederland is volgens de artsen nooit gedaan. Maar er is geen reden om aan te nemen dat bijvoorbeeld Amerikanen veel meer of minder last hebben van oorsuizen dan Nederlanders.

Iris Nowak-Maes, die recentelijk promoveerde op de maatschappelijke kosten van oorsuizen in Nederland, wijst op een studie van het NIPO uit 2002. Daaruit bleek dat 13 procent (circa 2 miljoen) van de Nederlanders weleens last heeft van piepende, ruisende en suizende geluiden. Eén miljoen is volgens haar een conservatieve schatting van alle slachtoffers, inclusief die met lichte tinnitus.

Conclusie

Schattingen van het aantal Nederlanders dat last heeft van tinnitus lopen uiteen van 800.000 tot 2 miljoen mensen. Die schattingen zijn gebaseerd op (deugdelijke) buitenlandse onderzoeken. Er is geen reden om aan te nemen dat Nederlanders veel meer of minder last hebben van oorsuizen dan andere West-Europeanen of Amerikanen. Een miljoen is dan een conservatieve schatting. Daarom beoordelen we de stelling als grotendeels waar.