Achter illegaal gokken gaat veel schuil

Vijf mannen zitten vast in een onderzoek naar gokken op voetbalwedstrijden. Nederland is geen witte vlek.

Anoniem inzetten op voetbalwedstrijden, en bij een juiste gok contant uitbetaald krijgen. Honderden gokkers zouden zo bij een criminele organisatie voor tonnen hebben gewed. De FIOD hield maandag vijf verdachten aan op verdenking van illegaal gokken en witwassen, in een onderzoek dat een link heeft met Duits onderzoek naar matchfixing.

De hoofdverdachten zijn een 34-jarige man uit Rijswijk, een 40-jarige man uit Hilversum en een 40-jarige Nederlander die op Cyprus woont, maar in Den Haag is aangehouden. Het OM denkt dat zij beroepsmatig en buiten besloten kring voetbalweddenschappen hebben aangeboden aan honderden gokkers.

Ook zijn een 49-jarige man uit Zevenhuizen aangehouden, op verdenking van valsheid in geschrifte, en een 58-jarige man uit Den Haag die de weddenschappen zou aanbieden en de inkomsten witwassen. Een woordvoerder van het OM sluit niet uit dat meer van zulke ‘agenten’ in beeld komen.

De FIOD doorzocht woningen in Rijswijk, Den Haag en Hilversum en een bedrijfspand in Den Haag. De Cypriotische autoriteiten hebben op verzoek een woning doorzocht. Ook is gezocht op Curaçao, in Duitsland, Oostenrijk en Groot-Brittannië. Administratie, zo’n 100.000 euro contant geld, auto’s en luxegoederen als Rolexen zijn in beslag genomen.

De spil, de op Cyprus wonende man, is ook verdachte in een Duits onderzoek naar matchfixing, waarvoor Nederland in januari verdachte Paul R. heeft uitgeleverd aan Duitsland. De gokverdachte zou hem hebben geholpen bij het manipuleren van voetbalwedstrijden in 2008 en 2009, waaronder profduels in Nederland. Het OM heeft tot nu toe geen aanwijzingen gevonden dat de man daarna opnieuw betrokken is geweest bij matchfixing.

Maar gokken op voetbal zonder vergunning is in Nederland onder meer strafbaar omdat de controle op manipulatie en geldstromen niet mogelijk is. Een verband tussen illegale weddenschappen en matchfixing is niet ongebruikelijk, zegt Marjan Olfers, bijzonder hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Olfers deed anderhalf geleden onderzoek naar omkoping in de Nederlandse sport. Manipulatie komt niet veel voor, was de conclusie, maar de dreiging bestaat. „Hoe verleidelijk het ook is te denken dat Nederland een witte vlek is in de wereld van corruptie in de sport.”

Zo is het ook met illegaal gokken. Olfers hoopt dat de zaak leidt tot meer inzicht in wat zij een „soort nieuw bancair systeem” noemt. „Enorme sommen geld verplaatsen zich over de wereld, zonder dat we eigenlijk weten hoe het werkt en waarom.”

Voor de werking van een „money making machine” als gokken via tussenpersonen is vooral veel contant geld nodig. „Wie hoge winsten wil uitkeren, heeft veel gokkers nodig, of hoge inzetten.” Gokwebsites, met gebruikers over de hele wereld, hebben nog meer kapitaal nodig. „De wetenschappelijke onderbouwing onderbreekt, maar ik heb begrepen dat je zeker 500.000 euro nodig hebt.”

Dat de hoofdverdachte op Cyprus woont, vindt Olfers een veeg teken. Veel aanbieders van illegaal gokken zijn daar gevestigd, of vaker nog op Malta. „Google eens op gokken op voetbal. Nederlandstalige websites genoeg, maar de legale aanbieders staan nooit bovenaan.”

Mocht het onderzoek alsnog op signalen van matchfixing stuiten, dan staat het OM volgens Olfers voor de zware taak dat ook te bewijzen. „Doping is aan te tonen, met controles, en een bloedpaspoort. Maar een keeper die tien keer over de bal duikt, kan ook nog steeds een slechte keeper zijn.”