Lekker YouTube kijken in de trein

Gratis draadloos internet in de bus of trein, alle vervoerbedrijven in Nederland zijn ermee bezig. Wie biedt wat? En hoe veilig is het eigenlijk?

Illustratie Pepijn Barnard

De woordvoerder van Connexxion, actief in de regio’s Haarlem-IJmond, Noord-Holland Noord en Gooi en Vechtstreek, weet het zeker: „Gratis internet is de nieuwe standaard voor het openbaar vervoer.” Nog niet alle bussen van het bedrijf zijn voorzien van gratis internet, maar daar wordt aan gewerkt.

Een rondgang leert dat een groot deel van de Nederlandse vervoerders gratis internet biedt, of dat in ieder geval van plan is. Zo maakte de Rotterdamse vervoerder RET onlangs bekend dat het zijn volledige vloot – 113 trams en 145 metrotreinen – van draadloos internet gaat voorzien. De bussen van RET hebben al wifi. Na de zomer beschikken ook verschillende Rotterdamse stations over gratis wifi.

De Arriva-treinen in Friesland en Groningen beschikken over gratis internet sinds 2013. Een deel van de Arrivabussen heeft ook al wifi, onder meer in Zuid- Holland Noord, Lelystad en de Q-liners in Friesland. In de loop van dit jaar krijgen ook alle bussen in Oost- en West-Brabant wifi aan boord. Qbuzz in Groningen en Friesland biedt op enkele lijnen gratis internet aan en breidt het aanbod uit.

Bij de grote steden is het beeld nog wat wisselend. HTM (Den Haag en omgeving) onderzoekt nog of het mogelijk is om de Randstadrail te voorzien van wifi. De oude rode trams in Den Haag komen niet voor mobiel internet in aanmerking, de nieuwe trams van Siemens mogelijk wel.

Amsterdam blijft achter. Het GVB experimenteerde in 2012 met wifi in trams, maar daar is het vooralsnog bij gebleven. „We onderzoeken de mogelijkheden, maar het vergt grote investeringen”, zegt een woordvoerder.

Naast gratis wifi bieden sommige vervoerders ook zitplaatsen met usb-aansluitingen, zodat je onderweg je smartphone of tablet kunt opladen. Dat kan bijvoorbeeld bij Connexxion en Arriva.

Zoveel internetten als je wilt

Vervoerbedrijven willen met gratis wifi het openbaar vervoer aantrekkelijker maken. Want ook al heeft iedereen een smartphone, onbeperkt internetten is er niet bij. Gemiddeld kun je niet meer dan 2 GB per maand aan data verstoken – zeker met zware diensten als YouTube ben je daar zo doorheen. Met gratis wifi kun je in de trein of bus zoveel internetten als je wilt.

De kwaliteit van de verbinding is in het algemeen redelijk, al zijn het geen snelheden die je van thuis gewend bent. In de bus en trein wordt gebruikgemaakt van hetzelfde mobiele netwerk als smartphones: veelal 3G, waarvan de maximale snelheid onder gunstige omstandigheden 15 Mbps bedraagt. Het wifisignaal wordt gebruikt om die capaciteit met de passagiers te delen. Die zien de verbinding op hun laptop of smartphone overigens gewoon als een wifihotspot.

Reizigersvereniging Rover krijgt naar eigen zeggen niet veel klachten over de wifiverbindingen in het ov. Behalve over de NS. Dat bedrijf moest vorige maand toegeven dat mobiel internet in de intercity’s snel was ‘volgelopen’ en de dienst aan zijn eigen succes was bezweken. De verbindingen waren niet vooruit te branden, als ze al werkten.

Inmiddels is de NS voor internetgebruik overgeschakeld van 3G op 4G, de volgende generatie mobiele telefonie. Daardoor is er meer datacapaciteit beschikbaar, al zal ook die nog altijd gedeeld moeten worden met tientallen passagiers. Snel zal internet in de trein daardoor voorlopig niet worden.

E-mailen in het vliegtuig

De wenselijkheid van gratis draadloos internet wordt natuurlijk groter naarmate er langere afstanden moeten worden overbrugd. Dat is de reden dat NS zijn sprinters voor de korte afstanden voorlopig niet van wifi zal voorzien. Internationale treinen als de Thalys en langeafstandsbussen als iDBUS, die vanuit Amsterdam naar Londen en Parijs rijdt, hebben wel wifi aan boord. Afhankelijk van het ticket vaak gratis.

Taxi’s die passagiers van Londense vliegvelden ophalen bieden tegenwoordig ook vaak een mobiele internetverbinding. Zo kan de reis van pakweg Heathrow of Gatwick naar de binnenstad nuttig worden besteed.

Ook in vliegtuigen zelf wordt soms mobiel internet aangeboden. In de VS is wifi al gebruikelijk op binnenlandse vluchten. Ook KLM en Air France bieden op sommige vluchten wifi aan. Maar wifi in het vliegtuig is erg duur; voor 11 euro kunnen reizigers bijvoorbeeld een uur surfen. De verbinding verloopt via de satelliet of grondstations.

Wil je in de trein of bus niet afhankelijk zijn van al dan niet haperende wifiverbindingen, zijn er betaalde alternatieven. Je kunt de databundel van je abonnement vergroten, of een dongel (wifiontvanger voor je laptop in de vorm van een usb-stick) met abonnement of datategoed kopen. Dan hoef je het internetsignaal niet met je medereizigers te delen en heb je een veiligere verbinding. Prijzig is dat wel. Afhankelijk van het datategoed betaal je al gauw 14 euro of meer per maand, los van de aansluitkosten.

Het kan overigens goedkoper. Mobiele aanbieder Bliep, die zich vooral op jongeren richt, heeft als enige in Nederland een (prepaid) datategoed dat aan en uit kan worden gezet. Voor 50 eurocent kun je een dag onbeperkt internetten; voor een euro per dag krijg je een snellere verbinding.

Zolang telecomaanbieders nog datalimieten voor smartphones hanteren, zal onbeperkt wifi in de bus en in de trein een aantrekkelijk alternatief blijven. Zodra de datalimieten verdwijnen en iedereen een snelle 4G-telefoon heeft, wordt het comfort van gratis elektriciteit in de trein en in de bus vermoedelijk veel belangrijker.