Griekenland staat alleen in eurozone

De eurolanden hebben Griekenland duidelijk gemaakt dat het bestaande afspraken niet eenzijdig kan opzeggen.

Griekenland heeft nog vier dagen de tijd om in te binden. Hoe de Griekse Syriza-regering vervolgens aan haar kiezers uitlegt dat de verkiezingsbeloften voorlopig niet kunnen worden waargemaakt, moet zij zelf maar weten. Dat is in het kort de uitkomst van het overleg over de steun aan Griekenland, gisteravond in Brussel.

Minister van Financiën Yanis Varoufakis vond alle achttien collega’s van de eurozone tegenover zich. Op 28 februari loopt het huidige hulpprogramma af, en als er dan geen nieuwe regeling is, komt Griekenland snel in geldnood. Varoufakis zette in op een overbruggingskrediet dat het land vier maanden de tijd zou geven om met zijn crediteuren te onderhandelen over verlichting van de torenhoge schuld.

De eurogroep kwam met een ander voorstel, dat op het eerste gezicht weinig verschilt. Varoufakis werd gevraagd een ontwerptekst goed te keuren waarin Griekenland een verlenging van het huidige programma met een half jaar aanvraagt. Het onderscheid zit in de voorwaarden.

Volgens het eurogroepplan blijft Athene alle schuldeisers betalen, zet het de hervormingen door en zorgt het, volgens de afspraak, voor een primair begrotingsoverschot. Dit laatste is voor Varoufakis onacceptabel, omdat dit moet worden opgebracht door bezuinigingen. Syriza was juist aan de macht gekomen met de belofte om het lijden van de bevolking te verlichten.

In een eerdere versie van de verklaring, die ’s middags al besproken was tussen Varoufakis, eurocommissaris Pierre Moscovici en voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, werd volgens Griekse media nog gerefereerd aan de humanitaire situatie. Die was ’s avonds uit de tekst gehaald.

Varoufakis zei na afloop dat hij bereid was geweest om het „fantastische” voorstel van Moscovici te tekenen, maar dat eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem hem ’s avonds opeens een „zeer problematisch” plan voorlegde. Moscovici koos na afloop echter Dijsselbloems kant, en bleef benadrukken dat Griekenland om verlenging moet vragen, volgens de geldende voorwaarden. „We hebben meer logica nodig en minder ideologie”, aldus Moscovici.

Dijsselbloem gaf Griekenland tot vrijdag de tijd om het verzoek in te dienen. Daarna is er geen tijd meer om de zaken geregeld te krijgen voor het huidige programma afloopt, zei hij. Varoufakis zei daarop dat Griekenland „alles zal doen” om binnen 48 uur tot overeenstemming te komen.

De financiële markten reageerden vanmorgen negatief. De rente op Griekse staatsobligaties liep flink op, terwijl de Duitse daalde. De aandelenbeurs in Athene verloor 5 procent, de bankaandelen zelfs 9 procent. Toch gaan de meeste analisten en beleggers ervan uit dat de kans op een vergelijk in de komende dagen groter is dan de kans op een mislukking. Vandaag gingen de gesprekken in Brussel verder.

De beleidsraad van de Europese Centrale Bank zal morgen tijdens zijn tweewekelijkse overleg nieuwe liquiditeitssteun (zogeheten ELA) voor de Griekse banken overwegen, meldt dagblad Frankfurter Allgemeine. Volgens sommige schattingen onttrekken rekeninghouders momenteel 500 miljoen euro per dag aan de banken, wat die steun des te harder nodig maakt. Toen Varoufakis zei binnen 48 uur een oplossing te hebben, had hij vermoedelijk deze bijeenkomst in gedachten.