‘Dit is de grootste bankroof ooit’

Dat schreef de NOS afgelopen zondag over de vermeende bankroof door een groep hackers

Illustratie Jet Peters

De aanleiding

Een groep hackers heeft vanachter computerschermen geld gestolen uit meer dan honderd banken in meer dan dertig landen, waaronder Nederland. Dat gebeurde sinds 2013 via inbraken op computers van bankmedewerkers – en met een buit van zeker 300 miljoen dollar (263 miljoen euro) volgens internetbeveiligingsbedrijf Kaspersky Lab. Dat was het nieuws dat The New York Times dit weekend naar buiten bracht. De krant had inzage gekregen in een rapport van Kaspersky Lab over de vermeende diefstal.

In Nederland pikte onder meer de NOS het nieuws van de Amerikaanse krant op. De NOS voegde er op zijn site zelf aan toe dat het om „de grootste bankroof ooit” gaat. Is dat ook zo? Heeft een groep computerdeskundigen echt meer geld gestolen uit een bank dan de succesvolste bankrovers uit de geschiedenis?

En, klopt het?

Het antwoord is: nee. Een veel grotere bankoverval werd twaalf jaar geleden gepleegd door Qusay Saddam Hussein, de tweede zoon van de geëxecuteerde dictator. Ook dat was geen klassieke bankoverval – geen gijzeling of geweren. Husseins zoon en een adviseur van de Iraakse dictator reden in de nacht van 18 maart 2003 – enkele uren voor de Amerikaanse invasie – naar de Iraakse centrale bank in Bagdad. Ze hadden enkel een brief bij zich die ondertekend was door de dictator zelf en opdracht gaf tot de overhandiging van bijna 900 miljoen euro aan Amerikaanse dollarbiljetten en eurobiljetten. „Als je een opdracht krijgt van Saddam Hussein, dan ga je daar niet over discussiëren”, zei een betrokken bankmedewerker later tegen The New York Times. In twee uur werd het geld in drie grote vrachtwagens geladen. Husseins zoon en de adviseur roofden die nacht ruim drie keer zoveel als de hackers gestolen zouden hebben uit ruim honderd banken wereldwijd.

Ook zou er vorig jaar in Irak een grotere bankoverval zijn gepleegd door terreurgroep IS (buit: zo’n 350 miljoen euro), al zijn de berichten van de Iraakse regionale gouverneur over de bankroof niet bevestigd. De vermeende diefstal van de hackers is dus niet de grootste bankroof uit de geschiedenis, maar van uitzonderlijke omvang is hij wel. Buiten de roof van Qusay Saddam Hussein en de vermeende overval van IS zijn er geen bankroven bekend die de overvallers meer opleverden dan de 263 miljoen euro van de internetcriminelen.

De enige andere bankroof die in de buurt komt, is die op de bank Dar es Salaam in 2007, opnieuw in Irak. Drie bewakers gingen ervandoor met zo’n 250 miljoen euro, net iets minder dan de buit van de vermeende internetroof.

Als die inderdaad 263 miljoen euro heeft opgebracht, zoals Kaspersky Lab meldt, dan is het wel de grootste bankroof ooit die via internet gepleegd is.

De enige andere bankroof via internet van vergelijkbare omvang vond plaats in 2006, maar mislukte op het laatste moment toen hackers met gestolen informatie ruim 300 miljoen euro probeerden te stelen uit de Sumitomo Mitsui Bank in Londen. De transactie ging niet door omdat de hackers een paar elektronische formulieren verkeerd ingevuld hadden.

Conclusie

Groot is de vermeende bankroof van internetcriminelen absoluut. Met een buit van 263 miljoen euro gaat het om de grootste bankroof die ooit via internet gepleegd is. Maar de grootste bankroof uit de geschiedenis, zoals de NOS de diefstal omschreef, is het niet. Een zoon van Saddam Hussein stal in 2003 ruim drie keer zoveel geld uit de centrale bank van Irak. De stelling is daarom onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl