Bestand Donbas in gevaar door voortdurende strijd

Pro-Russische rebellen voeren hun aanvallen op de enclave Debaltseve op. Spoedberaad tussen Berlijn, Kiev en Moskou.

Het bestandsakkoord van Minsk staat rond Debaltseve op springen. De gevechten bij het frontstadje, dat in handen is van Oekraïense militairen maar wordt omsingeld door pro-Russische troepen, gaan door. Beide partijen weigeren daarom een begin te maken met het terugtrekken van hun zware wapens. Volgens het Minsk-akkoord zou daarmee vandaag een begin moeten zijn gemaakt. Om deze impasse te doorbreken hebben de regeringsleiders van Duitsland, Oekraïne en Rusland vannacht telefonisch beraad gehad.

De dreigende crisis in de uitvoering van het Minsk-akkoord is het gevolg van onenigheid over de nieuwe status van Debaltseve. Vannacht zei vicevoorzitter Denis Poesjilin van de Volksraad in Donetsk (het parlement van de gelijknamige volksrepubliek) dat de pro-Russische milities „niet het recht hebben” de strijd bij Debaltseve te staken. „Dat is zelfs een morele zaak. Het is binnenlands grondgebied. We moeten het vuur beantwoorden, de vijandelijke gevechtsposities vernietigen, aldus Poesjilin tegenover het Britse persbureau Reuters.

Op grond van de demarcatielijnen, die in Minsk zijn overeengekomen, ligt Debaltseve niet in rebellengebied maar is het een Oekraïense uitstulping. De rebellen willen deze grens rechttrekken. Volgens het Russische mediaconcern Lifenews zijn militairen van de ‘volksweer’ van Donetsk en Loegansk vandaag de stad reeds binnengedrongen en zouden ze Oekraïense krijgsgevangenen maken. Tot vandaag werd Debalsteve alleen door artillerie van de rebellen bestookt. Kiev ging niet in op het aanbod een vluchtroute voor de Oekraïners vrij te geven.

De separatisten weigerden tot nu toe waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) toe te laten. In het nachtelijke beraad tussen Merkel, Porosjenko en Poetin zou zijn overeengekomen dat de OVSE-missie wel toegang tot alle zones in de Donbas krijgt. Merkel en Porosjenko hebben Poetin onder druk gezet om de rebellen tot inkeer te brengen. Op andere plaatsen kan de OVSE haar werk wel doen.

Volgens Oekraïense media zijn er nog steeds Russische troepen direct bij de strijd in de Donbas betrokken. De regering in Kiev zei gisteren zelfs dat de aanval op Debaltseve wordt uitgevoerd op „bevel” van Moskou.

Tegelijkertijd heeft de Oekraïense regering vandaag per 18 maart wel een eerste demobilisatie van dienstplichtige militairen aangekondigd. Het Oekraïense leger heeft steeds meer moeite om te rekruteren.

In Rusland dient zich een vergelijkbaar probleem aan. De zakenkrant Kommersant meldde vandaag dat de groep mannen dat hun dienstplicht proberen te ontvluchten, afgelopen jaar is verdubbeld. Het aantal dienstplichtigen dat een ziekte „veinst”, is zelfs verdrievoudigd.