IS onthoofdt kopten in Libië, luchtmacht Egypte vergeldt

De Islamitische Staat rukt op in Libië en executeert 21 kopten. Egypte laat deze provocatie niet over zijn kant gaan.

Familieleden rouwen om de door IS gedode kopten. Foto AP

Egypte, dat zich onder het bewind van president Sisi fel heeft gekeerd tegen islamitische fundamentalisten, heeft hard teruggeslagen na de verspreiding van een video gisteren van de onthoofding door de Islamitische Staat (IS) van 21 Egyptische christenen op een Libisch strand.

De Egyptische luchtmacht voerde vanochtend aanvallen uit op doelwitten van IS in Libië. De kopten waren in december en januari ontvoerd in en rond de Libische stad Sirte. Over hun lot heerste lang onduidelijkheid. Maar vorige week publiceerde IS al foto’s uit de video in zijn tijdschrift Dabiq.

De video die gisteren online werd geplaatst heeft als titel ‘Een boodschap geschreven in bloed aan de natie van het kruis’. Daarmee wordt Egypte bedoeld dat zo’n 10 procent christenen telt. De executies worden geclaimd in naam van ‘IS in de provincie Tripoli’. Daarmee wordt niet de Libische hoofdstad bedoeld, wel de historische wilaya of provincie Tripoli, ook wel Tripolitanië genoemd.

IS, of een groep die zich tot IS heeft bekeerd, dook vorig jaar op in Libië toen het de stad Derna in het oosten van het land inpalmde. Daar vonden vandaag ook de Egyptische luchtaanvallen plaats. Nu zouden er drie IS-groepen zijn in elk van de historische Libische provincies: Barqa (oost), Tripolitanië (west) en Fezzan (zuid).

Vorige week nog veroverde IS een deel van de stad Sirte, halverwege Tripoli en Benghazi. De video is wellicht in Sirte opgenomen. Een gemaskerde man zegt er in bijna accentloos Engels in dat de executies vergelding zijn voor ‘Camilia en haar zusters’.

Dat is een verwijzing naar Camilia Shehata, een koptische vrouw die zich in 2010 tot de islam zou hebben bekeerd. Veel salafisten geloven dat Shehata sindsdien door de koptische kerk gevangen wordt gehouden. Bomaanslagen tegen kerken in Irak en Egypte in 2010 zijn in verband gebracht met Shehata. Het gaat wellicht om een echtelijk dispuut: Shehata wilde weg bij haar man, een koptische priester, maar werd door de politie teruggebracht. In 2011 ontkende ze op de Egyptische televisie dat zij zich ooit tot de islam had bekeerd.

Het is niet voor het eerste dat Egyptische kopten in Libië een doelwit zijn: in 2014 alleen al zijn veertien kopten gedood. De reden waarom zij zich in Libië wagen is van economische aard. Alle 21 kopten in de video komen uit Samalut, een stadje in de economisch achtergestelde provincie Minya in Egypte. Gisteren heeft Egypte alle reizen naar Libië verboden.

Met de executies – zo kort na de gruwelijke verbranding van de Jordaanse piloot Moaz al-Kasasbeh – heeft IS nu opnieuw een Arabisch land geprovoceerd.

De luchtaanvallen van vanochtend zijn officieel de eerste Egyptische militaire actie in Libië. Maar vorig jaar zou de luchtmacht in samenwerking met de Verenigde Arabische Emiraten al doelwitten van de fundamentalisten in Libië hebben bestookt. Officieel is dat altijd ontkend.

Als IS in Libië gedijt is dat door de aanhoudende chaos in dat land. Sinds vorige zomer heeft Libië twee regeringen die openlijk oorlog voeren tegen elkaar. Egypte staat sinds de verkiezingen van vorig jaar, waarbij de fundamentalisten zwaar verloren, aan de kant van de regering in Baida.