Topoverleg eurogroep Griekenland voorbij zonder akkoord - ‘niet verrassend’

Een ontwerptekst over de Griekse schuldenkwestie die vandaag aan de eurogroep is gepresenteerd in Brussel is volgens een Griekse overheidsfunctionaris “onredelijk” en zal niet worden geaccepteerd. In de tekst zouden voorstellen staan voor uitbreiding van het reddingsplan voor Griekenland.

Op de Dam in Amsterdam was gisteren een solidariteitsdemonstratie voor de inwoners van Griekenland tijdens de onderhandelingen met de Eurogroep. ANP / Bas Czerwinski

Er is geen akkoord bereikt op het topoverleg in Brussel van de eurogroep en Europese ministers van Financiën over het Griekse steunprogramma. Dat meldt persbureau Reuters. Het overleg duurde bijna vier uur.

Eerder zei een Griekse overheidsfunctionaris een ontwerptekst over de Griekse schuldenkwestie te hebben afgekeurd omdat het voorstel “onredelijk” was. De overheidsfunctionaris zei tegen Reuters:

“Onder deze omstandigheden kan er vandaag geen deal zijn.”

Twitter avatar ekathimerini Kathimerini English #Eurogroup chief Dijsselbloem: “There have been many drafts. Bottom line is we didn’t find agreement. Not useful to redraft” #Greece

Doel: verlenging steunprogramma

Inzet van het overleg vandaag was verlenging van het huidige steunprogramma. Dat loopt eind deze maand af. De Grieken willen nieuwe afspraken maken: dat is de verkiezingsbelofte van premier Alexis Tsipras. Zijn radicaal linkse partij Syriza, die vorige maand de verkiezingen won, wil een eind maken aan de door het IMF en Europa opgelegde bezuinigingen.

Zonder akkoord dreigt Griekenland volgende maand in grote financiële problemen te komen, waardoor het land uiteindelijk mogelijk zelfs de euro zou moeten verlaten. Om die problemen te voorkomen ijvert de regering van Tsipras voor een overbruggingskrediet, dat Griekenland en zijn geldschieters een half jaar de tijd kan geven om tot elkaar te komen. Daarin zien veel eurolanden echter niets.

De Duitse minister Wolfgang Schäuble zei eerder al “zeer sceptisch” te zijn. Ook eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem was pessimistisch. Volgens onze correspondent Marloes de Koning is het dan ook niet heel verrassend dat er geen akkoord is bereikt:

“Griekenland is geïsoleerd in de eurozone. De meeste landen vinden: we hadden een programma met afspraken, die staan gewoon. Ze zien geen aanleiding die open te breken. Ze eisen dat Griekenland hervormt en zich aan de financiële eisen houdt. Dat is een moeilijke onderhandelingspositie voor Griekenland. Afgelopen weekend bleek al dat er niet zo veel beweging in zit.

“De opstelling van de eurozone is altijd geweest: jullie hebben beleidsvrijheid, maar er zijn bepaalde doelen en je moet zelf uitzoeken hoe je die haalt. Van veel ideeën van de nieuwe Griekse regering is het gevolg dat het land meer uitgeeft of minder terugbetaalt. Bijna elk plan heeft financiële consequenties. Ook een probleem is dat de Griekse regering op hoofdlijnen wil praten, terwijl de rest van de euro liever heel concreet is.”

Wat nu?

Vermoedelijk wordt er nog wel even doorgepraat. Want niemand heeft baat bij een echte crisis. En die slaat toe zodra de ECB besluit dat de Griekse Centrale Bank geen geld meer mag lenen aan banken, legt de Koning uit. Dat zit zo:

“De ECB bepaalt deels hoeveel tijd de Grieken hebben. Die kan namelijk heel concreet beslissen of de banken nog geld hebben, door te bepalen hoeveel noodsteun de Griekse Centrale Bank aan de eigen banken mag geven. De Griekse banken hebben toestemming nodig om geld uit het noodpakket van de eigen centrale bank te halen. Zolang de ECB die toestemming verleent, kunnen de banken nog een beetje functioneren. Dan is er geen absolute paniek.”

Hoe lang houdt Griekenland het nog vol?

Griekse banken hebben het moeilijk. Sinds december, toen duidelijk werd dat er vervroegde verkiezingen aankwamen, hebben Grieken miljarden euro’s van hun spaarrekening gehaald.

De ECB besloot bovendien begin deze maand met ingang van 11 februari geen Griekse staatsobligaties als onderpand te accepteren. Als de Grieken zich niet aan de afspraken houden, geldt deze afspraak ook niet meer, was de redenering. Griekse banken kunnen daardoor niet meer rechtstreeks bij de ECB terecht, maar moeten zich dus wenden tot het noodloket van de eigen centrale bank. Mits toestemming van de ECB wordt verleend mag die geld lenen op basis van een onderpand dat normaal niet zou voldoen, in ruil voor een hoger tarief.

De Koning:

“De vraag is hoe lang de Grieken het kunnen volhouden zonder dat er geld wordt overgemaakt vanuit de eurozone en het IMF. Dat weten we niet precies. Het hangt af van welke uitgaven ze kunnen uitstellen, hoeveel ze kunnen lenen en hoeveel er in kas is. Daar zit speelruimte in. Er is geen keiharde datum voor het faillissement van Griekenland.”

Varoufakis: Dijsselbloem trok acceptabele tekst terug

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis heeft er nog vertrouwen in. Hij zegt de komende dagen te zullen werken aan een compromis, al herhaalde hij dat Griekenland van het huidige programma af wil.

“Ik denk dat Europa de komende 48 uur de woorden kan vinden die nodig zijn, zodat Griekenland een verlenging van het programma kan aanvragen. En dat we kunnen werken aan een nieuw contract dat goed is voor Griekenland en Europa.”

Er lag volgens de Griekse minister al een tekst klaar waar hij wel mee wilde instemmen, opgesteld door Europees commissaris Pierre Moscovici (Economische en Financiële zaken). Daarin werd volgens Varoufakis gesproken over een overbruggingsperiode, terwijl er onderhandeld werd over een nieuw plan voor groei en welzijn van Griekenland. Volgens de minister trok Dijsselbloem de tekst terug en legde een nieuwe op tafel, die voor hem onacceptabel was.

Lees op NRC Q: Geen ‘bank run’ maar een marathon in Griekenland (€)