De Whipper Snapper

Jan Mulder wil met zijn keuze uit de depots van het Groninger Museum vooral oud-directeur Frans Haks eren. Vandaar zijn keuze voor pop-art. Centraal in de zaal komt een bewegende, raadselachtige installatie van Wim T. Schippers te staan, die nooit in het museum is getoond: de ‘Whipper Snapper’.

‘Eigenlijk”, zegt Jan Mulder, „ben ik vooral een olieverfmannetje, en niet zo van de pop-art.” Maar nu hij voor het De Wereld Draait Door Pop-Up Museum een keuze moet maken uit het depot van het Groninger Museum, wil hij Frans Haks eren. De man die als directeur van het Groninger Museum tussen 1978 en 1995 een modern eigentijds museum maakte, en de nieuwbouw van het museum tot stand bracht.

Frans Haks (1938-2006) haalde allerlei nieuwe kunst het museum binnen, pop-art, grafitti-kunst, wilde schilders, design, mode. Vandaar dat Jan Mulder door het depot geloodst wordt langs stellingen met allerlei Haks-aankopen. Een serie hondehokken bijvoorbeeld, door kunstenaar Phillippe Tonnard beschilderd. Mulder moet op een ladder klimmen om ze te bekijken. Bovenop de ladder zegt hij: „Kunnen jullie nagaan wat de beweegredenen waren van Frans om dit aan te kopen? Liefde voor de kunstenaar? Liefde voor de hond? Liefde voor het hok?” Na een doosje gevuld met door een kunstenaar gekauwde kauwgomstukjes vraagt Mulder: „Hebben jullie ook iets met lijsten? Kunst voor gewone mensen zoals ik?” De directeur van het Groninger Museum, Andreas Blühm, toont hem ingelijste witte vellen papier waar koeien, hun poten vol koeiepoep, over gelopen hebben. Mulder is enthousiast over Theo Niemeijers kunstwerken.

Op zijn speurtocht door de depots belandt Mulder uiteindelijk bij een bijna manshoge kist spaanplaat. De kist is dicht, depotbeheerder Caspar Martens haalt de schroevendraaier erbij. Het is een schenking aan Haks, van rond 1990. Maar het kunstwerk is nog nooit uit de kist geweest, het heeft nog nooit in het museum gestaan. Een echt verborgen kunstwerk dat nu voor het pop-upmuseum voor het eerst uit de kist komt. Nieuwsgierig helpt Mulder mee de kist te openen. Het kunstwerk dat tevoorschijn komt bestaat uit een grote donkere doek, over iets onduidelijks – en als Jan Mulder langs de kist met het werk erin loopt begint er onder het doek iets te bewegen. „Wat is dit?”, vraagt Mulder verbaasd.

Het is een onbekend, nooit getoond kunstwerk van de Nederlandse meester van de ontregeling, Wim T. Schippers; een schenking van de kunstenaar. De titel is Whipper Snapper. Dat betekent zoveel als ellendeling, enfant terrible. Mulder is enthousiast. Over sommige kunstwerken die hij in het depot zag twijfelt hij nog of hij ze wil laten zien. Maar over dit werk is hij meteen zeker. „Dit wordt het hoofdwerk in mijn zaal in het Allard Pierson museum”, zegt hij. De première van de Whipper Snapper in het DWDD pop-upmuseum valt samen met de ‘wedergeboorte’ van Wim T. Schippers als beeldend kunstenaar, die binnenkort ook een eigen zaal in het Stedelijk Museum Amsterdam krijgt. Bij het grote publiek is hij vooral bekend door zijn televisiewerk, zoals de Van Oekel-show en zijn werk als stemacteur bij Sesamstraat: hij is Ernie. Maar Schippers begon in de jaren zestig als beeldend kunstenaar. Hij schreef met mede door dada-geïnspireerde kunstenaars een a-dynamisch manifest: geen kunst over grote gevoelens, wilde hij. Hij pleitte voor ‘waarachtige oninteressantie’ in de kunst, voor stijlloosheid en slapte, onuitvoerbare plannen. Hij maakte a-dynamische kunstwerken, zoals een museumzaalvloer vol pindakaas gesmeerd: de Pindakaasvloer, in 2010 door Museum Boijmans Van Beuningen aangekocht. Dat Schippers ook dynamische kunst maakt, toont de Whipper Snapper.