Veelal berooid

In het oosten van Oekraïne waren volgens cijfers van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in de eerste week van februari 980.000 mensen van huis en haard verdreven door de gevechten. Nog eens 600.000 inwoners van het gebied hebben een goed heenkomen buiten Oekraïne gezocht, in het bijzonder in Rusland maar ook in Wit-Rusland, Moldavië en andere Europese staten.

Veel van de meer recente vluchtelingen arriveren volkomen berooid uit de gevechtszones en dikwijls ook zonder voldoende winterkleding, een schrijnend gemis in de Oekraïense kou. Velen belanden vervolgens in zeer provisorische opvangfaciliteiten in plaatsen niet ver van de gevechtszones, uiteenlopend van pretparken tot oude treinwagons. UNHCR voorziet alleen de meest kwetsbaren van dekens, slaapzakken en warme kleren.

Sommigen hebben ook geruime tijd moeten tot de toestand veilig genoeg was om weg te komen uit de gebieden, waar gevechten woedden. Dat geldt op het ogenblik met name voor het gebied rond Debaltseve en Marioepol.

Rusland ontvangt de vluchtelingen over het algemeen hartelijk, al heeft het de vluchtelingen weinig werk en voedsel te bieden. Velen leiden een armoedig bestaan in krappe flatjes.

Rusland probeert de vluchtelingen via een quotasysteem enigszins te verspreiden over het land. Als ze geluk hebben, vinden de vluchtelingen niet te ver van huis een nieuw onderkomen. Bij voorbeeld op de vorig voorjaar door Rusland geannexeerde Krim of in de buurt van het nabijgelegen Rostoff in Rusland. Maar er circuleren ook verhalen in de Russische media over vluchtelingen die - zonder dat ze hun bestemming kenden - op een vlucht naar het oosten van Siberië werden gezet. Vervolgens zouden ze alleen terug mogen, aldus deze berichten, als ze zelf hun vliegtickets betalen.

UNHCR voorziet ernstige problemen, als de gevechten zich bij een verdere escalatie zouden uitbreiden. In dat geval zouden duizenden vluchtelingen opnieuw in allerijl hun biezen moeten pakken om een ander onderkomen te vinden.