Mooie Magdalena mist nog politieke ervaring

Historica Magdalena Ogórek is als politiek groentje een outsider bij de verkiezingen. Haar uiterlijk wekt beroering.

Magdalena Ogórek staat de pers te woord Foto MARCIN OBARA/EPA

Opgehemeld in internationale mannenbladen, afgebrand in Polen. Magdalena Ogórek, de blonde, aantrekkelijke presidentskandidate voor de centrum-linkse SLD, wordt behandeld alsof ze „publieke vijand nummer één is”, klaagde SLD-partijleider en voormalig premier Leszek Miller in de aanloop naar haar campagneaftrap dit weekend.

Volgens Miller is de 35-jarige kerkhistorica Ogórek het jonge gezicht van verandering in de versteende Poolse politiek. Maar de talrijke critici binnen en buiten de partij zien achter het spraakmakende uiterlijk van de verrassingskandidate vooral de malaise van de sociaal-democratie in hun land.

In de jaren negentig bezorgde de SLD de Poolse ex-communisten een tweede politieke leven als machtspartij die meeboog met de nieuwe economisch liberale richting. Maar sinds het een decennium geleden de macht moest afgeven na een reeks corruptieschandalen, is het electoraat weggesmolten. In Poolse peilingen schurkt de SLD steeds dichter bij de kiesdrempel van vijf procent aan, beloftevol politiek talent is er vandaag dun gezaaid.

Een presidentiële race tegen de heel populaire president Bronislaw Komorowski, lid van regeringspartij Burgerplatform, is hoogstens een kans voor de partij om publiciteit te genereren in de aanloop naar latere parlementsverkiezingen die van existentieel belang kunnen worden.

Met Ogórek vonden de Poolse sociaal-democraten een kandidate die ooit als televisiepresentatrice en soapactrice werkte en aandacht geniet van glossy bladen als GQ en Playboy. Volgens de website van dat laatste magazine bewijst haar televisiewerk dat „ze zeker het charisma heeft waarnaar kiezers op zoek zijn in een president”. De Poolse pers toonde zich kritischer.

Dat de geschiedkundige over intellectuele bagage beschikt, kan niemand ontkennen: ze promoveerde op Silezische begijnen en schreef een boek over Poolse tempeliers. Maar in het politieke bedrijf is Ogórek (haar achternaam is het Poolse woord voor ‘augurk’ of ‘komkommer’), nagenoeg een leek. De afgelopen jaren vervulde ze weliswaar enkele taken bij ministeries, maar nooit op hoog niveau.

Dat magere cv probeerde de nieuwbakken politica nog om te buigen in een voordeel: ze wil zich opwerpen als politieke spreekbuis van al die Poolse jongeren die vastzitten in „junkbaantjes”.

Maar haar eerste interventie over staatszaken deed vooral wenkbrauwen fronsen. Op een persconferentie waarbij ze van papier las, bleek haar voornaamste antwoord op de veiligheidsdreiging in de regio de oprichting van een nationale garde die zou rekruteren in jacht- en schietclubs. Om al te grote uitglijders te vermijden, schermde de SLD haar tot nu toe af van de politiek getinte media. De aanvallen bleven zich ondertussen opstapelen.

Agnieszka Grzybek, voorzitter van de Poolse Groenen, vergeleek haar op twitter met een „geverfd poppetje” en de typische varen die in Poolse huizen als versiering gebruikt wordt. De Poolse feministisch filosofe Magdalena Sroda suggereerde dat Ogórek „onder commando van een man” opereert.

Partijleden van hun kant maken zich kwaad over wat ze als een ondemocratische keuze van de top bestempelen. „Magda Ogorék werd als een konijn uit de hoed getrokken op de vergadering van het partijbureau”, verklaarde voormalig jongerenvoorzitter Grzegorz Gruchalski aan televisiestation TVN24.

De partijconventie van dit weekend moet die onvrede doen vergeten en haar campagne op gang brengen. Partijleider Miller probeert de sfeer alvast luchtig te houden. Dat het campagnebegin samenvalt met Valentijnsdag is volgens hem louter toeval, „maar wel een mooie associatie, want dokter Ogórek roept ook warme associaties op”.

Poolse politieke commentatoren vragen zich ondertussen luidop af of ze het einde van de verkiezingen haalt. Oud-vakbondsleider en voormalig president Lech Walesa, legendarisch oprichter van de anti-communistische vakbond Solidarnosc, verklaarde wel voor Ogórek te willen stemmen, maar wel pas over tien jaar.

Walesa wil naar eigen zegen graag een vrouw als president. Maar voor de problemen van het huidige Polen, vertelde de Nobelprijswinnaar onlangs aan televisiestation TVN24, „is zij nog niet klaar, vrees ik”.