Goed dat er nog waaghalzen zijn

De man is het nieuwe ‘domme blondje’. Maar africhten tot vrouw helpt ook niet, stelt Maarten Huygen.

Motorbendes bestaan uit mannen, de meeste terroristen zijn het ook. Mannen plegen vaker fysiek geweld, zowel legaal, door militairen en politie, als illegaal. ‘Verwarde’ personen zijn vaak man, daklozen ook. Mannen verrichten de beste sportprestaties, beklimmen de hoogste bergen, halen de meeste Nobelprijzen, beginnen de meeste succesvolle ondernemingen, zijn vrijwel altijd de dodelijke slachtoffers van bedrijfsongelukken. Olieplatformen en vissersschepen worden bemand – niet bemenst. Er zijn nu ook vrouwen bij de brandweer, visserij en ander riskant werk maar 50/50 man/vrouw gaat het niet worden. Er blijft een statistisch verschil, naarmate bepaalde eigenschappen vaker bij mannen of bij vrouwen worden aangetroffen.

„Feministen dachten: mannen domineren alles, dus is de samenleving erop gericht om mannen te bevoordelen. Maar kijkt men naar de onderkant van de samenleving, dan ziet men meestal ook mannen”, zei de bekende sociale psycholoog Roy Baumeister in een lezing aan The American Psychological Society, in 2007 gepubliceerd in deze krant. Zo zijn er meer extreem slimme mannen dan evenzo slimme vrouwen, maar er zijn ook meer heel domme mannen.

Tegenover de economische successen van een aantal mannen staan veel aan lager wal geraakte losers.

Mannen en vrouwen hebben desgevraagd een voorkeur voor vrouwen. Volgens onderzoekster Alice Eagly is dat het zogenoemde WAW-effect: Women Are Wonderful. Daarom mogen vrouwen ook grappen maken over mannen, en mannen alleen over de eigen soort. De man is het nieuwe ‘domme blondje’.

Vrouwen passen beter in de huidige diensteneconomie, terwijl veel productiebanen, waar vaak mannen in excelleerden, zijn verdwenen. Die mannen zoeken elders hun heil; in post-industrieel Limburg ronken nu Hell’s Angels.

Vrouwen tot 35 jaar doen het beter op de arbeidsmarkt dan jonge mannen. Testosterongerelateerde eigenschappen als agressie, ambitie en competitiviteit krijgen minder waardering dan ‘vrouwelijke’ eigenschappen als samenwerking, intimiteit, zorgzaamheid. Mannenemancipatiebewegingen vinden dat mannen zich die vrouwelijke eigenschappen eigen moeten maken. Postmoderne geesteswetenschappers negeren de biologie en beschouwen mannelijkheid en vrouwelijkheid als culturele ‘constructies’. Er zou nu een omgekeerde My Fair Lady kunnen worden gemaakt, My Fair Lord, waarbij een vrouwelijke dresseerprofessor Higgins zich zou afvragen waarom een man niet gewoon kan zijn als een vrouw. Te beginnen met een cursus zittend plassen.

Zou zulke africhting nut hebben? Vrouwen bepalen nu wel de tijdgeest. Onder leiding van onderwijzeressen en leraressen stomen ze op in het onderwijs. Dat is een prestatie, maar het zelfstandig werken slaat minder aan bij jongens, die zich vaak trager ontwikkelen en afhankelijker zijn van mannelijke discipline.

Omdat steeds meer vrouwen een goed inkomen hebben, hoeven ze niet langer een ongewenste man in hun gezin te dulden. Aan de top maken mannen vaak nog de dienst uit maar als de man slecht verdient en ook nog geen duizend-dingen-doekje kan hanteren, wat heb je er dan nog aan? Steeds meer moeders kunnen zonder. De rol als vader, als geldverdiener, als degene die de gootsteen repareert eindigt dan in overbodigheid. Van het veelgeprezen downdaten door vrouwen komt weinig. The New York Times signaleerde onlangs dat laaggeschoolde lonen zo zijn gedaald dat veel mannen niet meer solliciteren, maar van klus naar gift of uitkering zwerven. Wordt de man overbodig? Zijn typisch mannelijke eigenschappen nutteloos geworden?

Overdoses machodrift zijn er genoeg: van dodelijke voetbalwedstrijden in Egypte tot de gebruikelijke vrijdag- en zaterdagnachtvechtpartijen in Nederlandse binnensteden. Maar zou dat testosteron niet kunnen worden gekanaliseerd?

Als mannelijk beschouwde eigenschappen, ook wel in het bezit van vrouwen als Thatcher, ‘lean in’ Sheryl Sandberg of Madonna, zijn onmisbaar. Ons systeem van de vrije markt draait op agressie, lef en competitie. Niet iedereen hoeft achter een kinderwagen te lopen. Zou het echt helpen om Poetin zorgzaam tegemoet te treden? We zijn niet onderweg naar een zacht, wereldmatriarchaat. Goed dat er nog waaghalzen zijn.

Hoe moet het met het mannelijk hormoon? Voetballen of anderszins sporten met mannen is een uitlaatklep. Scholen willen meer mannelijke leraren, als voorbeeld voor jongens. Helaas, er zijn er niet genoeg te vinden. Vooral vrouwen voelen zich aangetrokken omdat lesgeven ook in deeltijd mogelijk is. De grote beschavende kracht die alle sociale klassen bij elkaar brengt, de militaire dienstplicht is weggevallen. In de vrijgekomen jaren dolen veel jongens langer door opleidingen.

Die motorbendes zijn ooit begonnen door veteranen die de oude militaire kameraadschap zochten. Die zouden in de legale wereld meer moeten kunnen dan alleen beveiligingswerk. De oplossing is niet dat ze als vrouwen worden. Dat mannelijke Y-chromosoom blijft nog wel in stand, ook al zitten er slechts 27 genen in.