Claudia laat zich niet verarschen

Haar sportcarrière liep bijna stuk door een dopingzaak. Ze werd geschorst, maar vocht terug. „Ik heb mezelf van het leven willen beroven toen ik de aanklacht kreeg.”

Alweer die inzoomende camera, als ze op een bankje naast het ijs haar schaatsen aantrekt voor zomaar een training in de aanloop naar de WK afstanden in Heerenveen. Ja, de Duitse tv-zender ARD volgt haar op de voet. Geïrriteerd draait Claudia Pechstein weg van de lens, om dan buiten beeld haar tong uit te steken. Weer een opname voor de prullenmand, zegt ze. „Ik hoop dat ik dit weekend een medaille win, dan krijgen ze weer geen interview.” Net zoals ARD twee weken geleden vergeefs afreisde naar het Noorse Hamar.

„Ik praat al vier jaar niet meer met de ARD”, legt Pechstein later op de dag uit, comfortabel op de bank naast haar vriend Matthias Grosse in een hotel in Wolvega. „Ze hebben me al die tijd besmeurd. Mijn zaak was natuurlijk gefundenes Fressen voor de media. Ik kom uit de DDR, kan wel zeggen dat ik geen doping gebruik maar dat doen alle betrapte sporters. Ze hebben met hoofdletters de grootste onzin geschreven. Nu zie je ze draaien en willen ze graag praten. Maar wie denkt dat ik dat vergeten ben, vergist zich. Ik praat alleen nog met mensen die ik vertrouw.”

Het is tijd voor haar grote afrekening. Met de internationale schaatsbond ISU, die ze met een miljoenenclaim dreigt vanwege haar dopingschorsing in 2009. Met de Nederlandse ISU-arts en oud-schaatser Harm Kuipers, die ze „het liefst een klap in zijn gezicht zou geven.” En met de Duitse media. „Met ARD praat ik pas weer als ze mij voor de camera – live – hun excuses aanbieden.” Grosse vult aan: „Als ik hun was, zou ik dat doen voordat Claudi op de Spelen van 2018 met de Duitse vlag het stadion van Pyeongchang binnenloopt.”

Ze lacht weer

Ontspannen beleeft Pechstein dezer dagen de WK afstanden, waar ze als bijna 42-jarige nog volop met de top meedoet. „Ik heb mijn belangrijkste overwinningen dit seizoen allang behaald. In Seoul, waar ik op mijn leeftijd een wereldbekerwedstrijd win. Maar vooral in januari, buiten het ijs. Ik heb geschiedenis geschreven.”

Op 15 januari bepaalde het Oberlandesgericht in München dat Pechstein de zaak tegen haar dopingstraf mag voeren buiten het internationaal sporttribunaal CAS om. Voor het eerst zet een sporter het CAS buitenspel. Het tribunaal bepaalde eerder dat de ISU Pechstein terecht schorste op basis van een hoge waarde aan reticulocyten (onrijpe rode bloedcellen) in haar biomedisch paspoort, wat volgens de bond duidde op doping. Experts stelden later vast dat de schaatsster leidt aan een erfelijke bloedziekte. Voor de burgerrechter moet de ISU nu alsnog bewijzen dat de schorsing terecht was. „Ik heb niet gedopt”, herhaalt Pechstein voor de zoveelste keer.

De meest succesvolle Duitse olympische wintersporter (vijf goud, twee zilver, twee brons) kan weer lachen. „Ik heb na de uitspraak in de rechtbank gezegd dat deze overwinning mij meer waard is dan al mijn olympische medailles. Al besefte ik niet meteen wat de rechter zei. Tot ik Matthias aankeek. Ja! Pas toen dacht ik: oké, nu is het definitief goed. Weer later kom je erachter wat dit betekent. Een overwinning voor alle sporters. We waren machteloos tegenover het CAS. Nu niet meer. Ik ben van alle kanten gefeliciteerd, van Duitse sporters tot Nederlandse schaatstrainers. Dat doet me goed.” Helemaal toen Alfons Hörmann, voorzitter van het Duits olympisch comité, openlijk excuses maakte. „Eerherstel, na entlich.”

De prijs die ze betaalde was hoog, lees over zelfmoordgedachten in haar biografie Von Gold und Blut (2010). „Ik heb mezelf van het leven willen beroven toen ik de aanklacht kreeg: ‘Je hebt tien jaar lang doping gebruikt.’ Dan begrijp je de wereld niet meer. Ik had een man die alleen maar zei: ‘er komt geen geld binnen, we kunnen ons nergens meer laten zien.’ Waarom moet je dan nog leven? Voor hetzelfde geld hadden we hier niet gezeten voor een interview. Dan had ik niet meer kunnen genieten van de mooie dingen die ik vroeger heb meegemaakt. En ik had Matthias niet ontmoet, die me ondersteunt en financieel bijstaat. Zonder hem had ik dit mentaal en fysiek nooit voor elkaar gekregen.”

De ISU deed in 2009 meteen een aanbod: stop met schaatsen en er komt geen zaak. „Ik had toen al door moeten hebben dat ze mij wilden verarschen. De ISU zal gedacht hebben dat Pechstein te oud was, dat ik het me financieel niet kon veroorloven en dat ik zou stoppen. Maar ik wist dat ik zou terugkomen. Ik heb zoveel gehuild, Matthias vindt nu thuis nog natte T-shirts van de tranen. Het was zo zwaar. Alleen trainen, advocaten hier en daar. Ik was zo blij dat ik bij de WK afstanden in 2011 terugkwam met een bronzen medailles. Nee, no kisses voor Herr Dijkema (de Nederlandse vicevoorzitter van de ISU). Mijn mooiste brons ooit.”

500 dopingcontroles

Met de comeback op het ijs was haar strijd niet over. „Ik heb altijd gedacht: ik ga door tot het einde om mijn gelijk te bewijzen.” Al was de weerstand groot, van de dopingbestrijders en de ISU. „Ik heb ver over de 500 dopingcontroles ondergaan, na mijn comeback zeker 200. Alleen al in Sotsji ben ik negen keer gecontroleerd. Meer dan wie ook. Gelijke kansen voor iedereen? Wat mij betreft komen ze elke dag, al is dit geen uitnodiging. Maar kom dan bij iedereen elke dag. Het probleem is dat het niet menselijk meer is.”

Ook buiten de ijsbaan voelt ze zich gezocht. „Mijn huis is doorzocht, ik word afgeluisterd, geobserveerd. Nog steeds, al weet ik niet door wie of wat. Als Matthias en ik bellen, hoor je soms dingen op de achtergrond. Als die verbinding wegvalt, zeggen we tegen elkaar: de band was zeker vol. Het stoort ons niet meer, anders word je gek. Als je niets te verbergen hebt, kun je gewoon over alles praten.”

Boos wordt Pechstein pas als ze in Thialf bij de dopingcontrole voor de WK afstanden weer stuit op Kuipers, de arts die haar in 2009 ‘betrapte’. „Ik vind het een schandaal dat hij daar nog zit. Kuipers heeft bedrog gepleegd. Als ik hem was, zou ik me thuis opsluiten en me in elk geval nergens meer laten zien waar Pechstein is. Hij heeft nog geluk gehad dat ik hem vanmorgen niet tegen het lijf ben gelopen. Ik had weer eens een extra controle, werd afgeleid volgens een andere route.”

Kuipers wil niet op de aantijgingen reageren. Volgens Matthias Grosse moeten de wereldkampioen allround van 1975 én Dijkema er niet op rekenen dat het met een sisser afloopt. „Die Herren zullen rekenschap moeten afleggen. In het Duitse recht ben je strafbaar als je weet dat een onschuldige wordt veroordeeld en jij daar niets tegen doet. Ze hebben een leven willen verwoesten.” Pechstein: „Overal waar ik binnenkom draag ik de rest van mijn leven een stempel.”

Een schadeclaim van 4,4 miljoen euro tegen de ISU? „Eigenlijk is dat nog te weinig”, zegt Pechstein. Grosse valt haar fel bij. „Allereerst moeten ze toegeven: ‘Claudia heeft geen doping gebruikt, wij hebben een verkeerd oordeel geveld, we zullen haar compleet rehabiliteren.’ Aan het eind van het verhaal vullen we dan het bedrag in. Maar als ze het laten aankomen op een uitspraak van de Duitse rechter, is er geen centimeter ruimte meer. Als dan bij de ISU de lichten uitgaan, gaan ze uit. Ist uns Egal. Als Pechstein nu dood was, had ook niemand zich meer om deze zaak bekommerd.”