Off-piste skiën is dit jaar extra gevaarlijk

Dit weekend begint het wintersportseizoen. De pistes liggen er perfect bij. Maar ernaast dreigt overal gevaar.

Komende weken vertrekken 600.000 tot 700.000 Nederlanders voor de wintersport. Het hoogseizoen is net begonnen, maar in Europa, vooral in de Alpen, zijn al 81 doden gevallen door lawines. Onder hen waren twee Nederlanders.

De condities in de Alpen zijn nagenoeg perfect, met een blauwe lucht, zon en een dikke laag poedersneeuw. Maar het is zaak dat de wintersporters op de voorbereide pistes blijven, waar het risico op lawines nagenoeg nul is.

Off-piste, daar gaat het dit jaar namelijk snel mis. Het wintersportseizoen begon met weinig sneeuw. Het beetje dat er lag, bevroor. De dikke laag zachte sneeuw die er bovenop is gevallen, hecht maar moeilijk aan die bevroren ondergrond. Die gaat snel glijden.

„Het aantal dodelijke slachtoffers is het dubbele van wat normaal is voor deze tijd van het jaar”, waarschuwt Maurice Mommen van WePowder. Deze club voor off-piste-enthousiastelingen waarschuwde op zijn website al voor de gevaarlijke situatie in de Alpen.

Volgens Mommen speelt de onkunde van de wintersporter zelf vaak een rol. „Zoals gebruikelijk vallen de meeste slachtoffers omdat ze te steile hellingen nemen bij het dan geldende lawinegevaar. Geen kennis van zaken? Blijf op de piste. Dat geldt trouwens altijd, elk seizoen. Je stuurt je kind ook niet zonder zwemdiploma de zee in.”

„Wintersport helemaal afraden, daar is nooit sprake van”, zegt Martijn van Erp van Wintersporters.nl. „De sneeuwkwaliteit op de pistes is echt geweldig, het gevaar ligt erbuiten.” Hij hamert erop dat de piste ook echt de piste is: „Standaard is onze aanbeveling om alleen met een gids buiten de pistes te gaan. En dat geldt dit seizoen ook voor even een stukje diepe sneeuw naast de piste meepakken.”

Voor een Nederlandse man van 24 jaar ging het vorige week mis in de Italiaanse Alpen. Toen hij met zijn vader en broer off-piste aan het skiën was, kwam hij om in een lawine, onder een sneeuwlaag van ruim twee meter. Zonder lawinepieper duurde het uren voor hij door de reddingsdiensten werd gevonden. Vermoedelijk is het sneeuwdek instabiel geraakt door het gewicht van de drie skiërs tegelijk.

Het totale aantal slachtoffers, is volgens Bert Romani, voorzitter van de Nederlandse Ski Vereniging, „zeker een indicatie voor het risico. Maar onder die slachtoffers zijn veel toerskiërs en free riders. Die maken zelf hun analyse, ze gaan de berg op met kennis van de gevaren. Wat ons meer zorgen baart, is dat er overal in de Alpen groot lawinegevaar is. In grote gebieden ligt het gevaar bij 3 op een schaal van 5, en soms zelfs bij 4.”

Andere jaren was er ook wel eens een instabiel sneeuwdek, maar, zegt Romani, „niet overal tegelijk. Je had weleens dat het seizoen slecht begon in Frankrijk, maar juist heel goed was in Italië. Nu is het overal buiten de pistes gevaarlijk.”

De groep wintersporters die één keer per jaar gaat, heeft, zegt hij, „vorig jaar verwaaide pistes met harde sneeuw meegemaakt. Die denken nu: dit jaar wordt het feest. En de pistes liggen er nu werkelijk fantastisch bij, ze zullen zich makkelijk laten verleiden om zo’n prachtig poederveld erbuiten op te gaan. Ik kan alleen maar zeggen: doe het niet. Dit is geen seizoen om op avontuur te gaan.”